Tag Archives: ประวัติศาสตร์

เรามักได้ยินคนบ่นว่า “เมื่อก่อนโลกน่าอยู่กว่านี้ ไม่มีโรคภัย ไม่มีมลพิษ ผู้คนก็มีน้ำใจเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่” ความรู้สึกโหยหาอดีต หรือ Nostalgia เป็นเรื่องธรรมชาติของมนุษย์ครับ แต่หากเราลองกลับไปมองประวัติศาสตร์ และตัวเลขสถิติที่เกิดขึ้นจริง เราอาจจะเปลี่ยนความคิดใหม่ เพราะในอดีตอาจไม่ได้โรยด้วยกลีบกุหลาบอย่างที่เราเข้าใจเลย วันนี้ลุงจะพาทุกคนย้อนเวลากลับไปพิสูจน์ว่าสมัยก่อนกับสมัยนี้ สมัยไหนที่แย่กว่ากัน ผ่าน 4 เรื่องราวที่จะทำให้คุณรักชีวิตในปัจจุบันมากขึ้นเป็นกอง ยุคนี้มีโควิด แต่ยุคก่อนเจอ “กาฬโรค” ล้างโลก เมื่อไม่กี่ปีที่ผ่านมา มนุษยชาติเผชิญกับการระบาดของโควิด-19 ที่สร้างความลำบากไปทั่วโลก หลายคนมองว่ายุคเก่าช่างโชคดีที่ไม่ต้องเจอกับโรคนี้ แต่ความจริงในอดีตน่ากลัวกว่ามาก โดยเฉพาะเหตุการณ์ระบาดครั้งใหญ่ในประวัติศาสตร์อย่าง กาฬโรค (Black Death) ในศตวรรษที่ 14 กาฬโรคระบาด คร่าชีวิตคนในทวีปยุโรปไปครึ่งหนึ่งของประชากรทั้งหมด คิดเป็นจำนวนราว 25-50 ล้านคน ยุคนั้นมนุษย์ยังไม่มีความรู้เรื่องเชื้อโรค ไม่มีวัคซีน ไม่มียาปฏิชีวนะ การเจ็บป่วยจึงเท่ากับความตาย ต่างจากปัจจุบันที่เรามีระบบสาธารณสุขและเทคโนโลยีทางการแพทย์ที่พัฒนาไปไกลมาก สมัยก่อนไม่มี PM 2.5 แต่มี “หมอกพิษถล่มลอนดอน” ปัญหาฝุ่นละอองขนาดเล็กหรือ PM 2.5 กลายเป็นปัญหาระดับโลกในปัจจุบัน จนหลายคนคิดว่าในอดีตคงมีแต่อากาศบริสุทธิ์ แต่ความจริงมลพิษทางอากาศในอดีตเคยรุนแรงกว่าปัจจุบันหลายเท่าตัว ตัวอย่างที่ชัดที่สุดคือ…

เคยไหม? เวลาทำอะไรผิดพลาดแล้วรู้สึกเฟล… แต่รู้ไหมว่าในโลกของวิทยาศาสตร์และการแพทย์ ความผิดพลาดหรือความบังเอิญ บางครั้งกลับสร้างปาฏิหาริย์ที่เปลี่ยนโลกไปตลอดกาล ยาและนวัตกรรมยอดฮิตหลายชนิดที่เราคุ้นเคยในปัจจุบัน บางอย่างไม่ได้เกิดจากการวางแผนสมบูรณ์แบบในห้องทดลอง แต่เกิดจากความบังเอิญที่ผู้ค้นพบเองก็คาดไม่ถึง วันนี้ลุงจะพาไปดู 4 ยารักษาโรคระดับตำนานที่ถูกค้นพบโดยบังเอิญ อ่านแล้วว้าวแน่นอลลลล เพราะถ้าไม่มีความบังเอิญในวันนั้น มนุษยชาติอาจไม่มีนวัตกรรมเปลี่ยนโลกที่ช่วยชีวิตคนนับล้านในวันนี้ เพนิซิลลิน (Penicillin): ยาปฏิชีวนะจากจานเพาะเชื้อที่ถูกลืม ย้อนไปในยุคที่ยังไม่มีสารฆ่าเชื้อ แค่แผลถลอกเล็กๆ หรือโรคปอดบวมธรรมดาก็สามารถคร่าชีวิตคนได้ จนปี ค.ศ. 1928 อเล็กซานเดอร์ เฟลมมิ่ง (Alexander Fleming) นักวิจัยชาวสก็อตแลนด์ เผลอวางจานเพาะเชื้อแบคทีเรียทิ้งไว้บนโต๊ะทำงาน แล้วออกไปพักร้อนนานหลายวัน เมื่อกลับมาเขาพบว่ามีเชื้อราสีเขียวชนิดหนึ่ง เติบโตขึ้นในจานเพาะเชื้อ และที่น่าทึ่งคือ แบคทีเรียที่อยู่รอบ ๆ เชื้อรานั้น ไม่สามารถเจริญเติบโตได้เลย เชื้อราสีเขียวนั้นสร้างสารพิเศษขึ้นมา เพื่อขัดขวางและทำลายการเติบโตของแบคทีเรีย เฟลมมิ่งจึงนำไปสกัดเป็นยาเพนิซิลลิน ซึ่งเป็นยาปฏิชีวนะตัวแรกของโลกที่ช่วยชีวิตทหารในสงครามโลกและผู้ป่วยติดเชื้อนับล้านคน ไวอากร้า (Viagra): ยาโรคหัวใจที่ให้ผลลัพธ์ “แข็ง” ผิดคาด ยาสีฟ้าเม็ดเล็ก ๆ ที่ช่วยคืนความปึ๋งปั๋ง ให้ผู้ชายทั่วโลกกลับมามีความมั่นใจ ที่จริงแล้วไวอากร้า (Viagra) ไม่ได้ถูกคิดค้นขึ้นมา เพื่อรักษาสมรรถภาพทางเพศตั้งแต่แรก ในช่วงเริ่มต้น…

เคยสงสัยไหมว่า คำศัพท์ทางการแพทย์ภาษาอังกฤษที่เราคุ้นหูในชีวิตประจำวัน ไม่ว่าจะเป็นคำว่า มะเร็ง วัคซีน หรือกล้ามเนื้อ มีที่มาจากไหน? หลายคนอาจจะคิดว่ามันต้องมาจากชื่อนักวิทยาศาสตร์ผู้ค้นพบ หรือเป็นคำศัพท์หรูหราที่ตั้งขึ้นมาเพื่อความน่าเชื่อถือแน่ ๆ แต่บอกเลยว่าคุณคิดผิด เพราะที่จริงแล้ว รากศัพท์ทางการแพทย์เหล่านี้มีเบื้องหลังที่พิลึก น่ารัก และเต็มไปด้วยจินตนาการของคนโบราณที่เราคาดไม่ถึง วันนี้ลุงจะพาไปเจาะลึก 4 ศัพท์แพทย์สุดแปลก ที่จะทำให้คุณต้องร้องว้าว และมองคำเหล่านี้เปลี่ยนไปตลอดกาล 1. Cancer (มะเร็ง): ทำไมโรคร้ายถึงกลายเป็น “ปู”? เมื่อพูดถึงโรคมะเร็ง (Cancer) ทุกคนคงรู้สึกกลัวและนึกถึงโรคร้ายแรงที่รักษายาก แต่รู้ป่าวว่าในภาษากรีกโบราณ คำว่า Cancer มีรากศัพท์มาจากคำว่า CARCINOS ซึ่งแปลตรงตัวว่า ปู (Crab) สัตว์ทะเลที่มีก้ามหนีบ งับ ๆ นั่นเอง สาเหตุที่คนโบราณ (โดยเฉพาะบิดาแห่งการแพทย์อย่างฮิปโปเครตีส) เปรียบเทียบโรคมะเร็งกับปูนั้น เพราะแพทย์ยุคโบราณสังเกตเห็นว่าก้อนเนื้อร้ายของมะเร็งบางชนิด จะมีเส้นเลือดฝอยแผ่ขยายออกมารอบ ๆ ดูเหมือนขาปูที่กำลังกางออก ดังนั้นคำว่าปูก็เลยถูกเอามาใช้เรียกเนื้อร้ายนี้ และกลายมาเป็นคำว่า Cancer ที่เราใช้กันในปัจจุบัน 2. Vaccine (วัคซีน): ฮีโร่ที่มีต้นกำเนิดจาก…