หลายคนชอบบ่นให้ลุงฟังบ่อยๆ ว่า ทำไมเวลาดื่มกาแฟทีไร แป๊บเดียวก็ต้องวิ่งเข้าห้องน้ำไปฉี่ทุกที บางคนถึงกับกังวลว่าตัวเองผิดปกติหรือเปล่า หรือร่างกายกำลังส่งสัญญาณเตือนอะไรไหม
วันนี้ลุงเลยมาเล่าวิทยาศาสตร์เบื้องหลังแก้วกาแฟให้ฟังกันแบบเข้าใจง่าย ตามสไตล์ลุงครับ
กลไกคาเฟอีน ตัวการที่ทำให้เราอยากเข้าห้องน้ำ
กลไกที่ทำให้เราปัสสาวะบ่อยขึ้น หลังจากดื่มกาแฟนั้น ไม่ใช่เรื่องแปลกอะไรครับ มันเป็นปฏิกิริยาตามธรรมชาติของร่างกายเมื่อได้รับสารที่เรียกว่าคาเฟอีน ลุงสรุปขั้นตอนการทำงานในร่างกายของเราให้เข้าใจง่ายๆ ดังนี้ครับ
คาเฟอีนไปขัดขวางฮอร์โมนกักเก็บน้ำ
ตามปกติร่างกายของเราจะมีฮอร์โมนธรรมชาติชนิดหนึ่ง ที่คอยทำหน้าที่สั่งการให้ไตช่วยดูดซึมน้ำกลับเข้าสู่ร่างกาย เพื่อควบคุมสมดุลน้ำไม่ให้เราสูญเสียน้ำมากเกินไป แต่เจ้าคาเฟอีนในกาแฟจะเข้าไปขัดขวางการทำงานของฮอร์โมนตัวนี้ชั่วคราว
เมื่อขาดฮอร์โมน ไตจึงไม่ดูดน้ำเก็บไว้
พอฮอร์โมนกักเก็บน้ำทำงานได้ไม่เต็มที่ ไตของเราจะไม่ยอมดูดน้ำกลับคืนสู่กระแสเลือดตามปกติ
ไตขับน้ำออกสู่กระเพาะปัสสาวะโดยตรง
น้ำส่วนเกินเหล่านั้นจึงถูกไตกรองและขับไปยังกระเพาะปัสสาวะ ส่งผลให้เรารู้สึกปวดฉี่บ่อยกว่าปกติ หลังจากดื่มกาแฟไปนั่นเองครับ
แล้วร่างกายของเราจะเข้าสู่ภาวะขาดน้ำไหม
ในเมื่อเราปัสสาวะบ่อยขนาดนี้ ร่างกายของเราจะสูญเสียน้ำจนเกิดอันตรายไหม? ลุงขอให้ทุกคนสบายใจได้เลยครับ การดื่มกาแฟไม่ได้ทำให้ร่างกายของเราขาดน้ำรุนแรงอย่างที่กังวล เนื่องจากปริมาณน้ำที่เสียไปไม่ได้มากขนาดนั้น และในกาแฟที่เราดื่มก็มีน้ำเปล่าเป็นส่วนประกอบหลักอยู่แล้วด้วย
ถึงอย่างนั้น ลุงแนะนำให้ทุกคนดื่มน้ำเปล่าควบคู่ไปด้วยในระหว่างวันครับ เพราะการจิบน้ำเปล่าหลังจากดื่มกาแฟ จะช่วยรักษาสมดุลของน้ำในร่างกายให้ดียิ่งขึ้น แถมยังช่วยให้ผิวพรรณดูชุ่มชื้น สุขภาพดีอีกด้วยครับ
ข้อควรระวังนอกจากเรื่องฉี่บ่อย
นอกจากเรื่องการวิ่งเข้าห้องน้ำบ่อยแล้ว ลุงอยากฝากคำเตือนเล็กๆ น้อยๆ ในการดื่มกาแฟไว้ให้ทุกคนได้ใส่ใจกันสักนิดครับ นั่นคืออาการใจสั่นที่ต้องคอยสังเกต
เนื่องจากคาเฟอีนมีฤทธิ์กระตุ้นระบบประสาทส่วนกลาง นอกจากทำให้เราตื่นตัว กระปรี้กระเปร่าแล้ว ในบางคนที่ไวต่อคาเฟอีน อาจจะมีอาการใจสั่น หัวใจเต้นเร็วพ่วงมาด้วย
ลุงแนะนำว่าควรจำกัดปริมาณการดื่มให้พอเหมาะ ไม่ควรดื่มกาแฟที่เข้มข้น หรือดื่มในปริมาณที่มากเกินไปในหนึ่งวันครับ
สุดท้ายนี้ การดื่มกาแฟเป็นสุนทรียภาพอย่างหนึ่งในชีวิตประจำวัน แค่เราเข้าใจธรรมชาติของมัน ดื่มในปริมาณที่พอเหมาะ และคอยสังเกตสัญญาณเตือนจากร่างกาย
เพียงเท่านี้เราก็สามารถมีความสุขกับกาแฟแก้วโปรดได้อย่างปลอดภัยในทุกๆ วันแล้วครับ