เคยไหม? พอตกดึกทีไร ร่างกายมันเรียกร้องให้ออกไปเปิดตู้เย็นทุกที ทั้งที่เพิ่งกินมื้อเย็นไปไม่นาน หรือบางคืนสะดุ้งตื่นกลางดึกเพื่อหาอะไรใส่ท้อง ทั้งที่ไม่รู้สึกหิวเลยด้วยซ้ำ
หากคุณกำลังเจอกับวงจรอุบาทว์แบบนี้บ่อย ๆ ขอบอกเลยว่านี่อาจไม่ใช่แค่พฤติกรรมตามใจปากธรรมดา ๆ แต่อาจเป็นสัญญาณเตือนของโรค Night Eating Syndrome (NES) หรือโรคติดกินดึกที่กำลังทำให้ร่างกายของคุณสึกหรอไปโดยไม่รู้ตัว
รู้จักกับ Night Eating Syndrome (NES) โรคหิวยามวิกาล
หลายคนมักเข้าใจผิดว่าการกินดึกเป็นเพียงแค่นิสัยเสียส่วนตัว แต่ในทางการแพทย์แล้ว Night Eating Syndrome (NES) จัดเป็นความผิดปกติของพฤติกรรมการกินรูปแบบหนึ่งที่สัมพันธ์กับนาฬิกาชีวิตและสภาวะจิตใจ โดยผู้ที่มีอาการมักจะมีพฤติกรรมเด่น ๆ ดังนี้
- กลางคืนนอนไม่หลับ: รู้สึกกระสับกระส่าย หลับยาก และมักจะคิดว่าต้องกินอะไรบางอย่างเข้าไปก่อน ถึงจะช่วยให้จิตใจผ่อนคลายและนอนหลับได้
- ลุกมากินทั้งที่ไม่หิว: สะดุ้งตื่นขึ้นมากลางดึกเพื่อหาของกิน โดยไม่ได้เกิดจากความหิวทางกายภาพจริง ๆ แต่อาจเกิดจากความเคยชินหรือความต้องการทางอารมณ์
- กินเพราะความเครียด: รู้สึกเบื่อ ๆ เซ็ง ๆ เครียด หรือวิตกกังวล และใช้การกินอาหารเป็นเครื่องมือช่วยปลอบประโลมจิตใจ
แบบไหนที่เข้าข่ายติดกินดึกจนเป็นโรค?
หากคุณไม่แน่ใจว่าตัวเองแค่ชอบกินมื้อดึกเฉย ๆ หรือกำลังเผชิญกับโรค NES อยู่ ลองใช้เกณฑ์การประเมินต่อไปนี้เพื่อเช็กตัวเองดูครับ
1. ปริมาณแคลอรีที่ได้รับยามวิกาลสูงเกินไป
คุณทานอาหารหลังจากมื้อเย็น หรือตื่นขึ้นมากินกลางดึก คิดเป็นพลังงานมากกว่า 25% ของปริมาณแคลอรีทั้งหมดที่ร่างกายควรได้รับในแต่ละวัน
2. ความถี่และระยะเวลาที่ยาวนาน
มีพฤติกรรมแอบกินมื้อดึกแบบนี้อย่างน้อย 2 ครั้งต่อสัปดาห์ และเป็นติดต่อกันนานเป็นเวลา 3 เดือนขึ้นไป
ผลกระทบต่อร่างกาย เมื่อติดกินดึกนานวันเข้า
การปล่อยให้ร่างกายจมอยู่กับวงจรการกินดึกไม่เพียงแต่ทำลายรูปร่างเท่านั้น แต่ยังส่งผลเสียต่อสุขภาพอย่างรุนแรงในระยะยาว ได้แก่
- อ้วนง่าย ลดยาก: การกินแป้งหรือไขมันในช่วงที่ร่างกายเตรียมจะนอนหลับ ระบบเผาผลาญจะทำงานได้ลดลง ทำให้พลังงานส่วนเกินเหล่านั้นถูกสะสมเป็นไขมันตามร่างกาย ส่งผลให้น้ำหนักพุ่งกระฉูดและลดได้ยากมาก
- มีปัญหาการนอนหลับ: เมื่อกระเพาะอาหารและระบบย่อยอาหารต้องทำงานหนักในขณะที่คุณหลับ จะทำให้หลับไม่สนิท ร่างกายไม่ได้พักผ่อนและซ่อมแซมตัวเองอย่างเต็มที่ ตื่นมาจะรู้สึกเพลียเหมือนนอนไม่พอ
- สัมพันธ์กับโรคซึมเศร้าและวิตกกังวล: งานวิจัยพบว่าโรค NES มีความเชื่อมโยงกับปัญหาสุขภาพจิตอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ ความเครียดที่สะสมทำให้ฮอร์โมนแปรปรวน ส่งผลให้เกิดอาการซึมเศร้าและวิตกกังวลได้ง่ายขึ้น
3 วิธีปรับพฤติกรรมแก้ติดกินดึก
หากคุณอยากบอกลาพฤติกรรมติดกินดึกและฟื้นฟูร่างกายให้กลับมาแข็งแรงอีกครั้ง สามารถเริ่มต้นทำตามวิธีง่าย ๆ เหล่านี้ได้เลย
1. ปรับสภาพห้องนอนให้เหมาะสม
สร้างบรรยากาศห้องนอนให้มืด สนิท เงียบ และมีอุณหภูมิที่เย็นสบายพอดี เพื่อช่วยให้ร่างกายหลั่งฮอร์โมนเมลาโทนินได้ดีขึ้น หลีกเลี่ยงการเล่นโทรศัพท์มือถือหรือคอมพิวเตอร์ก่อนนอนอย่างน้อย 1 ชั่วโมง เพื่อลดการกระตุ้นสมองและปล่อยวางความเครียดลง
2. ผ่อนคลายก่อนนอนโดยหลีกเลี่ยงการกิน
หากรู้สึกกระสับกระส่ายนอนไม่หลับ ลองเปลี่ยนจากการเดินไปเปิดตู้เย็นเป็นการดื่มน้ำเปล่า หรือลุกขึ้นมาทำกิจกรรมเบา ๆ ที่ช่วยให้ร่างกายผ่อนคลาย เช่น นั่งสมาธิ ฟังเพลงเบา ๆ สบาย ๆ หรือยืดเหยียดกล้ามเนื้อ เพื่อเบี่ยงเบนความสนใจจากความอยากอาหาร
3. ปรึกษาจิตแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญ
หากคุณพยายามปรับเปลี่ยนพฤติกรรมด้วยตัวเองแล้ว แต่ยังไม่สามารถรับมือไหว หรือรู้สึกว่าพฤติกรรมการกินดึกนี้เกิดจากความเครียดสะสม อาการซึมเศร้า หรือความวิตกกังวลที่รุนแรงเกินแก้ การพบจิตแพทย์คือทางออกที่ดีที่สุด เพราะแพทย์สามารถช่วยวินิจฉัย บำบัดพฤติกรรม หรือใช้ยารักษาเพื่อปรับสมดุลของสารเคมีในสมองให้คุณกลับมามีนาฬิกาชีวิตที่ปกติสุขได้
อาการติดกินดึกไม่ใช่เรื่องเล่น ๆ เพราะมันคือสัญญาณเตือนว่าร่างกายและจิตใจของคุณกำลังเสียสมดุล การหันมาใส่ใจสุขอนามัยในการนอน และการจัดการกับความเครียดอย่างถูกวิธี จะเป็นกุญแจสำคัญที่ช่วยให้คุณหลุดพ้นจากวงจรนี้ เพื่อสุขภาพที่ดี ร่างกายที่แข็งแรง และตื่นเช้ามาด้วยความสดใสในทุก ๆ วันครับ