ร่างกายของเราทำงานหนักทุกวัน ต้องเจอทั้งฝุ่น ควัน อาหารที่บางมื้อเราอาจจะกินหนักหน่วงไปบ้าง หรือแม้แต่อายุที่มากขึ้น แต่ทำไมร่างกายของเรายังแข็งแรง และฟื้นตัวกลับมาได้เสมอ
นั่นเป็นเพราะร่างกายของเรามีระบบซ่อมแซมตัวเองที่ยอดเยี่ยมครับ วันนี้ลุงจะพาไปเจาะลึกว่าอวัยวะสำคัญแต่ละส่วนมีวิธีดูแลและซ่อมแซมตัวเองอย่างไร เพื่อที่ทุกคนจะได้หันมาดูแลตัวเอง เพื่อให้ระบบนี้ของร่างกายทำงานได้ง่ายขึ้นครับ
สมอง: สร้างเซลล์ประสาทใหม่ได้จากการเรียนรู้
เมื่ออายุมากขึ้น หลายคนมักกังวลว่าสมองจะเสื่อมไปตามกาลเวลา แต่ลุงอยากบอกว่าสมองของเรามีความสามารถในการสร้างเซลล์ประสาทใหม่ขึ้นมาทดแทนได้เสมอครับ เพียงแค่ต้องส่งเสริมเขาด้วยวิธีง่าย ๆ ดังนี้ครับ
- เรียนรู้สิ่งใหม่: ไม่ว่าจะเป็น อ่านหนังสือ เล่นดนตรี หรือเรียนภาษาใหม่ ๆ จะช่วยกระตุ้นให้สมองสร้างเครือข่ายเส้นประสาทเพิ่มขึ้น
- ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ: การขยับร่างกาย ช่วยเพิ่มการไหลเวียนเลือดไปเลี้ยงสมอง ส่งเสริมการเติบโตของเซลล์สมองใหม่ได้อย่างดีเยี่ยม
ปอด: มีเส้นขนจิ๋วคอยปัดเป่ามลพิษ
ในยุคที่ฝุ่นและมลพิษมีอยู่รอบตัว ปอดของเราทำงานหนักมากครับ แต่ธรรมชาติได้สร้างระบบป้องกันตัวเองที่น่าทึ่งไว้ในปอดเรียบร้อยแล้ว
เมื่อปอดได้รับมลพิษหรือฝุ่นละออง ร่างกายจะสร้างเส้นขนเล็ก ๆ จำนวนมหาศาลขึ้นมาพัดโบกสิ่งสกปรกและเสมหะให้ออกไปจากระบบทางเดินหายใจ เพื่อทำให้ปอดกลับมาสะอาด และทำงานได้ตามปกติอีกครั้ง
แต่ลุงขอเตือนไว้หน่อยครับว่า หากเราสูดดมมลพิษบ่อยเกินไป เส้นขนจิ๋วเหล่านี้ก็อาจจะเหนื่อยล้า จนทำงานได้ไม่เต็มที่ ดังนั้นอย่าลืมสวมหน้ากากอนามัยเวลาออกไปข้างนอกด้วยนะครับ
ตับ: ฮีโร่ที่สร้างสารฟื้นฟูตัวเองจากการกินหนัก
ตับเป็นอวัยวะที่รับภาระหนักจากการกินอาหารรสจัด อาหารมัน ๆ รวมถึงการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ซึ่งพฤติกรรมเหล่านี้ทำให้ตับเสื่อมลงได้ง่าย
แต่ตับก็เป็นนักสู้ที่ไม่ยอมแพ้ง่าย ๆ ครับ เพื่อฟื้นฟูตัวเอง ตับจะสร้างสารสำคัญที่เรียกว่ากลูตาไทโอนขึ้นมา สารตัวนี้ทำหน้าที่เป็นสารต้านอนุมูลอิสระที่มีประสิทธิภาพสูง ช่วยล้างสารพิษ ฟื้นฟูเซลล์ตับที่เสียหาย และซ่อมแซมตัวเองให้กลับมาทำงานได้ดีดังเดิม
อย่างไรก็ตาม เราไม่ควรทรมานตับด้วยการดื่มหนักบ่อย ๆ เพราะถึงจะซ่อมตัวเองเก่งแค่ไหน แต่ถ้าพังบ่อยเกินไป ตับก็อาจจะล้าจนซ่อมไม่ไหวได้เหมือนกันครับ
กระดูก: ร้าวแค่ไหนก็เชื่อมใหม่ให้แข็งแรงกว่าเดิมได้
หลายคนอาจเคยเจออุบัติเหตุจนกระดูกร้าวหรือหัก แต่ไม่นานกระดูกของเราก็สามารถเชื่อมประสานกันใหม่ จนกลับมาแข็งแรงเหมือนเดิมได้
เมื่อเกิดรอยร้าวหรือการแตกหัก ร่างกายจะส่งสัญญาณเตือนทันที จากนั้นจะมีการสร้างเซลล์กระดูกใหม่ขึ้นมาทำหน้าที่คล้ายกาวธรรมชาติ ค่อย ๆ เชื่อมประสานรอยแยกเหล่านั้นเข้าด้วยกัน และสะสมแคลเซียมเพิ่มความหนาแน่น จนกระดูกกลับมาแข็งแกร่งดังเดิม ถือเป็นกระบวนการซ่อมแซมทางชีวภาพที่น่าทึ่งมากครับ
จะเห็นได้ว่าร่างกายของเราพยายามดูแลตัวเองอย่างเต็มที่เพื่อเราเสมอ ดังนั้นทุกคนต้องช่วยดูแลพวกเขาด้วยการกินอาหารที่มีประโยชน์ พักผ่อนให้เพียงพอ และออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอนะครับ สำหรับวันนี้ลุงขอตัวไปเดินออกกำลังกายยืดเส้นยืดสายก่อน แล้วพบกันใหม่ในบทความหน้าครับ