ได้ยินบ่อย ๆ “ซีสต์-เนื้องอก-มะเร็ง” ก้อน 3 แบบนี้มันต่างกันยังไงนะ?
บางทีคุณหมอก็ไม่มีเวลาอธิบายให้เราฟังมากนัก แล้วลุงว่ามันเป็นความรู้ที่เข้าใจได้ไม่ยาก แถมยังช่วยลดความวิตกกังวลว่าไม่ใช่ทุกก้อนที่จะเป็นมะเร็ง
หลักการที่ใช้ในการแยกก้อนทั้ง 3 แบบนี้ จะดูที่ลักษณะของก้อน การเติบโต และการแพร่กระจายเป็นหลัก ซึ่งนำไปใช้ในการเลือกรักษาด้วย มาเริ่มก้อนปริศนาก้อนแรก
ซีสต์
คุณผู้หญิงอาจจะคุ้นหูกับ ช็อกโกแลตซีสต์ ซีสต์ในรังไข่ ถุงน้ำในรังไข่ ก้อนซีสต์ ก็คือถุงที่ภายในจะเป็นอะไรก็ได้ ตั้งแต่น้ำ ไขมัน ผม เนื้อเยื่อต่าง ๆ ซึ่งถ้าข้างในเป็นเลือดเก่า ๆ สีคล้ายช็อกโกแลต ก็จะเรียกว่าช็อคโกแลตซีสต์
โดยปกติผู้หญิงจะมีถุงน้ำเกิดขึ้นตามรอบเดือน และจะฝ่อหายไปเองตามธรรมชาติอยู่แล้ว แต่ถ้าไม่ฝ่อ แล้วมีการเติบโตขึ้น จนมองภายนอกเหมือนเป็นผู้หญิงลงพุง ก็อาจเสี่ยงกับการซีสต์แตกได้
หรือบางครั้งอยู่ ๆ ก็ปวดท้องน้อยมาก ๆ โดยไม่มีสาเหตุ อาจเกิดจากก้อนซีสต์เกิดการหมุนบิดขั้วอยู่ภายใน เหมือนเชือกที่บิดเป็นเกลียวเลยล่ะ
ลุงแนะนำให้ลองไปพบแพทย์เพื่อตรวจรักษานะ
ข้อดีของซีสต์คือ ไม่มีการแพร่กระจายลุกลามไปอวัยวะอื่น เป็นก้อนตรงไหนก็อยู่แค่ตรงนั้นนั่นเอง
เนื้องอก
เนื้องอกแบ่งเป็น 2 แบบ คือ เนื้องอกชนิดดี และเนื้องอกชนิดร้าย
เนื้องอกชนิดดี เกิดจากเซลล์ในร่างกายเราแบ่งตัวมากไปหน่อยจึงเกิดเนื้องอกเป็นก้อนมาเพิ่ม โดยมีขอบเขตของก้อนชัดเจน โตช้า เช่น ผ่านไป 10 ปี ก้อนโตขึ้นแค่ 1 มม.
ข้อดีคือ เซลล์ที่ขยันแบ่งตัวนี้จะไม่มีการแพร่กระจายไปช่วยเซลล์ที่อวัยวะอื่นให้พากันขยันสร้างก้อนกันเพิ่ม แต่ถึงอย่างไรก็มีบางครั้งที่เนื้องอกดีทำการก่อกบฏกลายเป็นเนื้องอกร้ายได้
ดังนั้นการรักษาจึงพิจารณาทั้งตำแหน่งที่เกิดก้อน ถ้ามีการกดเบียดส่วนสำคัญ หรือมีแนวโน้มว่าจะกลายเป็นก้อนเนื้อร้าย แพทย์อาจแนะนำให้ผ่าตัดออกแต่เนิน ๆ
เนื้องอกชนิดร้าย หรือที่รู้จักกันดีในชื่อ มะเร็ง เป็นก้อนที่ไม่มีขอบเขตของก้อนชัดเจน มีการเติบโตเร็ว ถ้าเป็นไฝที่เสี่ยงเป็นมะเร็ง จะเป็นไฝที่ขอบไฝไม่ชัดดูแทรกๆไปตามผิวหนัง ไฝจะโตเร็วไม่กี่เดือนก็โตขึ้นหลายเซ็น
เซลล์ผิดปดติของมะเร็งนี้จะมีการแพร่กระจายลุกลามไปยังอวัยวะอื่นๆ ได้ทั่วร่างกาย เช่น เป็นมะเร็งกระดูก ลามไปเป็นมะเร็งปอด การตรวจร่างกายประจำปีเพื่อคัดกรองโรคมะเร็ง จึงเป็นสิ่งสำคัญ เพราะยิ่งเจอเร็ว ยิ่งรักษาให้หายขาดได้
โดยเฉพาะผู้ที่มีมรดกตกทอดเป็นพันธุกรรมมะเร็ง ควรตรวจสุขภาพอย่างสม่ำเสมอนะจ้ะ
อ้างอิง:
1. https://www.webmd.com/a-to-z-guides/benign-tumors-causes-treatments#1
2. http://pathology.jhu.edu/pc/BasicTypes1.php
3. https://www.medicinenet.com/cyst/article.htm#what_is_a_cyst