ความกลัวเป็นสัญชาตญาณตามธรรมชาติของมนุษย์เมื่อต้องเผชิญกับสถานการณ์ที่ไม่คุ้นเคย รู้สึกไม่ปลอดภัย หรือกำลังตกอยู่ในอันตราย ซึ่งช่วยให้เราเอาตัวรอดได้ในชีวิตประจำวัน
แต่เคยสังสัยไหมว่า ทำไมบางคนถึงมีความกลัวในสิ่งของหรือสถานการณ์บางอย่างที่ดู ‘ธรรมดามาก’ ในสายตาคนทั่วไป? หากความกลัวนั้นรุนแรงอย่างไร้เหตุผล หลีกเลี่ยงไม่ได้ และทำให้เกิดความทุกข์ทรมานใจอย่างมาก นั่นอาจไม่ได้เป็นแค่ความกลัวทั่วไป แต่เป็นอาการของ โรคกลัว (Phobia) นั่นเอง
วันนี้ลุงจะพาทุกคนไปสวมบทบาทเป็นนักสำรวจจิตวิทยา เพื่อทำความรู้จักกับ 4 โรคกลัวสุดแปลกที่มีอยู่จริงบนโลกใบนี้ ที่อ่านแล้วอาจทำให้คุณต้องร้องอ๋อ หรือแอบสำรวจตัวเองว่าเรามีอาการเหล่านี้ซ่อนอยู่บ้างหรือเปล่า
1. Catoptrophobia: โรคกลัวกระจก
สำหรับหลายคน กระจกคือไอเทมสำคัญในการเช็กความมั่นใจก่อนออกจากบ้าน แต่สำหรับผู้ที่เป็นโรคกลัวกระจก (Catoptrophobia) การเดินผ่านหรือการจ้องมองกระจกสามารถทำให้พวกเขารู้สึกตื่นตระหนกจนตัวสั่น ควบคุมตัวเองไม่ได้ หรือถึงขั้นกรีดร้องออกมาด้วยความกลัว
สาเหตุและที่มาของอาการกลัวกระจก:
- ความไม่พึงพอใจในตัวเอง: บางรายอาจมีปมลึกๆ ในใจที่ไม่ชอบรูปร่างหน้าตาของตัวเอง หรือมีความรู้สึกไม่ปลอดภัยกับภาพลักษณ์ที่ปรากฏในกระจก
- ความระแวงเรื่องสิ่งลี้ลับ: มีความเชื่อหรือความทรงจำที่น่ากลัวว่า จะเห็นเงาสะท้อนที่ไม่ใช่ตัวเอง เห็นวิญญาณร้าย หรือสิ่งเหนือธรรมชาติโผล่ออกมาจากกระจก โดยเฉพาะในช่วงเวลากลางคืน
2. Philophobia: โรคกลัวความรัก
ในขณะที่โลกขับเคลื่อนด้วยความรัก แต่สำหรับคนที่เป็นโรคกลัวความรัก (Philophobia) การตกหลุมรักอย่างรุนแรงหรือการสร้างความสัมพันธ์ที่ลึกซึ้งกลับเป็นสิ่งที่น่าหวาดกลัวที่สุด พวกเขามักจะสร้างกำแพงขึ้นมาปิดกั้นตัวเอง และวิ่งหนีทันทีเมื่อเริ่มรู้สึกดีกับใครสักคน
อะไรที่ทำให้คนเรากลัวความรักได้ขนาดนี้?
- บาดแผลและฝันร้ายในอดีต: มักมีภูมิหลังจากการเคยอกหักอย่างรุนแรง ถูกทรยศหักหลัง หรือเติบโตมาในครอบครัวที่มีความสัมพันธ์ที่ไม่ราบรื่น
- กลัวการสูญเสียตัวตนและการควบคุม: รู้สึกว่าการรักใครสักคนทำให้ตัวเองอ่อนแอ เปราะบาง และกลัวว่าจะต้องเผชิญกับความเจ็บปวดจากการถูกปฏิเสธในอนาคต
3. Papyrophobia: โรคกลัวกระดาษ
กระดาษเป็นสิ่งที่เราต้องสัมผัสและใช้งานอยู่แทบทุกวัน แต่เชื่อมหรือไม่ว่ามีคนที่รู้สึกหวาดกลัวกระดาษ (Papyrophobia) อย่างรุนแรง ไม่ว่าจะเป็นกระดาษแผ่นเปล่า กระดาษหนังสือพิมพ์ หรือแม้กระทั่งกระดาษเปียก แค่เพียงเห็นหรือสัมผัสก็สามารถกระตุ้นความรู้สึกไม่ปลอดภัยขึ้นมาได้ทันที
จุดเริ่มต้นของความกลัวกระดาษ:
- ความทรงจำและประสบการณ์ฝังใจที่ไม่ดี: อาจเคยสัมผัสกระดาษที่เชื่อมโยงกับเหตุการณ์ตึงเครียด เช่น การได้รับเอกสารแจ้งข่าวร้าย (จดหมายทวงหนี้, เอกสารหย่าร้าง, ใบไล่ออก) หรืออาจเคยมีประสบการณ์เจ็บปวดจากการถูกขอบกระดาษบาดอย่างรุนแรงจนกลายเป็นแผลใจ
4. Arithmophobia: โรคกลัวตัวเลข
ไม่ใช่แค่การไม่อยากคำนวณวิชาคณิตศาสตร์ตอนเรียน แต่โรคกลัวตัวเลข (Arithmophobia) คือความรู้สึกไม่สบายใจ วิตกกังวล และเครียดอย่างรุนแรงเมื่อต้องเผชิญหน้ากับตัวเลข ไม่ว่าจะเป็นตัวเลขบนหน้าจอ ราคาของกิน หรือแม้กระทั่งเลขดิจิทัลบนนาฬิกา
ปัจจัยที่ทำให้เกิดโรคกลัวตัวเลข:
- ความเชื่อเรื่องเลขอาถรรพ์: เชื่อมโยงตัวเลขบางตัวกับลางร้ายหรือสิ่งอัปมงคล เช่น เลข 13 ในวัฒนธรรมตะวันตก หรือเลข 4 ในวัฒนธรรมเอเชีย
- พันธุกรรมและความกดดัน: อาจเกิดจากโครงสร้างการทำงานของสมองที่ไวต่อสิ่งเร้าประเภทการคำนวณ หรือได้รับการส่งต่อทางพันธุกรรมจากครอบครัวที่มีประวัติเป็นโรควิตกกังวล
5. โรคกลัวเมีย: โรคฮิตที่ไม่มีในตำราแพทย์
นอกจากโรคกลัวสุดแปลกที่กล่าวไปข้างต้นแล้ว ในสังคมไทยเรามักจะได้ยินคำหยอกล้อเกี่ยวกับโรคกลัวเมีย กันอยู่บ่อยๆ แต่ในทางจิตวิทยาและทางการแพทย์แล้ว อาการนี้ไม่ได้ถูกบรรจุให้เป็นโรคกลัวแต่อย่างใด เพราะแท้จริงแล้วการกลัวเมียไม่ได้เป็นโรค แต่เกิดจากความรัก เกรงใจ และการเคารพคู่ชีวิตต่างหาก เรียกได้ว่าเป็นอาการของคนรักครอบครัวที่น่าเอ็นดูที่สุด
โรคกลัว หรือ Phobia ต่างๆ นั้นไม่ใช่เรื่องล้อเล่น และไม่ใช่เพียงแค่ความอ่อนแอทางจิตใจ แต่มันคือสภาวะทางจิตเวชที่ต้องการความเข้าใจและการสนับสนุนจากคนรอบข้าง
หากคุณหรือคนที่คุณรักมีอาการกลัวสิ่งใดสิ่งหนึ่งอย่างรุนแรงจนเริ่มกระทบต่อการดำเนินชีวิตประจำวัน การเข้าพบจิตแพทย์หรือนักจิตวิทยาเพื่อรับคำปรึกษาและการบำบัดรักษาอย่างถูกวิธี จะช่วยให้เรากลับมาใช้ชีวิตได้อย่างอิสระและมีความสุขในทุกๆ วัน