อาการนอนกรนเสียงดัง สะดุ้งตื่นกลางดึก หรือรู้สึกอ่อนเพลียเหมือนนอนไม่พอ ทั้งที่นอนครบ 8 ชั่วโมง อาจไม่ได้เกิดจากความเหนื่อยล้าธรรมดา แต่อาจมีสาเหตุมาจากภาวะลิ้นอ้วน (Fat Tongue) ที่เราไม่เคยรู้ตัวมาก่อน
คำว่าลิ้นอ้วน อาจฟังดูน่ารักน่าเอ็นดู แต่ในทางการแพทย์แล้ว นี่คือหนึ่งในภัยเงียบที่ทำลายสุขภาพการนอน และเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดภาวะหยุดหายใจขณะหลับ (Obstructive Sleep Apnea) ซึ่งอันตรายถึงชีวิต
วันนี้ลุงจะพาไปเจาะลึกว่าคนลิ้นอ้วนคืออะไร ส่งผลเสียต่อร่างกายอย่างไร และมีวิธีแก้ไขอย่างไรครับ
ทำไมลิ้นถึงอ้วนได้?
หลายคนอาจจะคิดว่า เวลาเราน้ำหนักตัวเพิ่มขึ้น ไขมันจะไปสะสมอยู่ตามพุง ต้นแขน ต้นขา หรือใบหน้าเท่านั้น แต่ความจริงแล้ว อวัยวะในช่องปากอย่างลิ้นก็สามารถอ้วนขึ้นได้เช่นกัน
เมื่อร่างกายของเรามีไขมันสะสมในปริมาณมาก ไขมันเหล่านั้นจะเข้าไปแทรกอยู่ตามกล้ามเนื้อลิ้น ทำให้ลิ้นมีขนาดใหญ่ หนา และมีน้ำหนักมากขึ้น ซึ่งลิ้นที่อ้วนจะสร้างปัญหาใหญ่ในตอนที่เราหลับ
เมื่อลิ้นอ้วนปิดกั้นทางเดินหายใจ
ช่วงที่เราหลับ กล้ามเนื้อทุกส่วนในร่างกายจะคลายตัวลง รวมถึงกล้ามเนื้อลิ้นด้วย ซึ่งกระบวนการที่ทำให้คนลิ้นอ้วนเกิดภาวะหยุดหายใจมีดังนี้
- ลิ้นตก: เมื่อเรานอนหงาย ไขมันที่มีปริมาณมากในลิ้นจะดึงให้ลิ้นเลื่อน และตกถอยลงไปด้านหลังตามแรงโน้มถ่วงของโลก
- อุดตันหลอดลม: ลิ้นที่หนาและหนักจะไหลไปปิดหลอดลม อากาศจึงไหลผ่านไปยังปอดได้ไม่สะดวก
- เกิดการหยุดหายใจ: เมื่อทางเดินหายใจถูกปิดกั้น ร่างกายจะไม่ได้รับออกซิเจน ส่งผลให้ระบบหายใจติดขัด และหยุดหายใจไปชั่วขณะ
ผลเสียของลิ้นอ้วน ที่มากกว่าแค่เสียงกรน
การปล่อยให้ลิ้นอ้วนต่อไปโดยไม่แก้ไข นอกจากสร้างความรำคาญใจแล้ว ยังส่งผลกระทบต่อสุขภาพอย่างรุนแรงในระยะยาวด้วยครับ
- เสียงกรนดังรบกวนคนข้างกาย: ลมหายใจที่พยายามเบียดผ่านช่องแคบๆ ของหลอดลมที่โดนลิ้นอุด จะทำให้เกิดเสียงกรนที่ดังมากจนสะเทือน รบกวนการนอนพักผ่อนของคนในครอบครัว
- นอนไม่พอ สะดุ้งตื่นกลางดึก: เมื่อสมองรับรู้ว่าร่างกายกำลังขาดออกซิเจน จะสั่งการให้เราสะดุ้งตื่นขึ้นมาหายใจเฮือกใหญ่กลางดึก ทำให้วงจรการนอนหยุดชะงัก หลับไม่ลึก จึงรู้สึกอ่อนเพลียในตอนเช้า
- ระดับออกซิเจนในเลือดลดต่ำ: ช่วงที่หยุดหายใจ ระดับออกซิเจนในเลือดจะดิ่งลงอย่างรวดเร็ว ส่งผลเสียต่อระบบประสาทและสมอง
- เสี่ยงโรคร้ายรอบด้าน: การขาดออกซิเจนเป็นเวลานานจะเพิ่มความเสี่ยงการเกิดโรคความดันโลหิตสูง โรคหัวใจ และโรคหลอดเลือดสมอง ซึ่งอาจเป็นอันตรายถึงชีวิตได้
วิธีแก้ไข และป้องกันอาการลิ้นอ้วน
หากพบว่าตัวเองหรือคนใกล้ชิดมีสัญญาณของอาการลิ้นอ้วน อย่าเพิ่งตื่นตระหนก เพราะสามารถแก้ไขให้ลิ้นกลับมาสุขภาพดีได้ด้วย 2 วิธีง่ายๆ ดังนี้ครับ
1. ลดน้ำหนัก
การลดน้ำหนักและการควบคุมอาหารเป็นวิธีที่ตรงจุดและได้ผลดีที่สุด เพราะเมื่อน้ำหนักตัวลด ไขมันที่สะสมอยู่บริเวณลิ้นก็จะลดลงตามไปด้วย ส่งผลให้ขนาดของลิ้นเล็กลง
งานวิจัยพบว่า การลดน้ำหนักช่วยลดความรุนแรงของการหยุดหายใจขณะหลับได้มากถึง 30% เลยทีเดียว
2. ออกกำลังกายลิ้น
ลิ้นก็ต้องการการออกกำลังกาย เพื่อให้กล้ามเนื้อแข็งแรง และลดการสะสมของไขมัน เราสามารถบริหารลิ้นง่ายๆ ด้วยวิธีนี้ครับ
- ท่าแตะเพดานปาก: ใช้ปลายลิ้นแตะและกดขึ้น-ลง บริเวณเพดานปาก สลับไปมาอย่างสม่ำเสมอ วิธีนี้จะช่วยบริหารกล้ามเนื้อโคนลิ้น และช่วยลดไขมันที่สะสมบริเวณลิ้นได้
- ท่าแลบลิ้น: แลบลิ้นออกมาทางด้านหน้าให้สุด ค้างไว้ประมาณ 5 วินาทีแล้วดึงกลับ ทำซ้ำ 10-15 ครั้งต่อรอบ
- ท่ากวาดลิ้น: ใช้ลิ้นกวาดไปรอบๆ กระพุ้งแก้มและเหงือกด้านในเป็นวงกลมเพื่อเพิ่มความยืดหยุ่น และความแข็งแรง
อาการลิ้นอ้วนอาจเป็นเรื่องใหม่ที่หลายคนคาดไม่ถึง แต่ผลกระทบต่อสุขภาพไม่ใช่เรื่องเล็กเลย หากรู้ตัวว่ามีอาการนอนกรนสะดุ้งตื่น หรือเหนื่อยง่ายในตอนกลางวัน ลองเริ่มหันมาใส่ใจดูแลตัวเองด้วยการควบคุมน้ำหนัก ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ และหมั่นบริหารกล้ามเนื้อลิ้นวันละนิด เพื่อให้ทุกคืนเป็นการนอนหลับที่เต็มอิ่ม ปลอดภัย และตื่นขึ้นมาพร้อมความสดชื่นในทุกๆ วันครับ