เคยตื่นนอนมาพร้อมกับอาการปวดคอ ทำงานหน้าจอไม่ทันไรก็ต้องเอามือบีบนวดบ่า หรือพอนั่งเก้าอี้นาน ๆ ก็รู้สึกปวดร้าวที่หลังส่วนล่างไหมครับ อาการเหล่านี้ไม่ใช่แค่เรื่องของอายุ แต่มันคือสัญญาณเตือนจากร่างกายว่ากระดูกสันหลังของคุณกำลังถูกทำร้ายอย่างหนักจากพฤติกรรมในชีวิตประจำวัน
กระดูกสันหลังเปรียบเสมือนเสาเข็มของร่างกายที่ช่วยพยุงโครงสร้างทั้งหมด และเป็นเส้นทางของระบบประสาทที่สำคัญ แต่หลายครั้งเรากลับทำร้ายกระดูกสันหลังโดยไม่รู้ตัว
วันนี้ลุงจะพาไปเจาะลึก 3 ส่วนสำคัญของกระดูกสันหลัง พร้อมเช็กพฤติกรรมอันตรายที่คุณอาจกำลังทำอยู่ทุกวัน จะมีอะไรบ้าง ไปดูกันเลยครับ
1. กระดูกสันหลังส่วนบน (คอและบ่า)
จุดเริ่มต้นของอาการหัวยื่น-คอเสื่อม
กระดูกสันหลังส่วนคอเป็นส่วนที่มีความยืดหยุ่นสูง แต่ก็เปราะบางมากเช่นกัน เพราะต้องแบกรับน้ำหนักของศีรษะตลอดเวลา พฤติกรรมยอดฮิตที่ทำร้ายส่วนนี้ ได้แก่
- ก้มเล่นมือถือนาน ๆ: การก้มมองจอมือถือ ทำให้น้ำหนักที่กดทับกระดูกคอเพิ่มขึ้นมหาศาล ยิ่งก้มต่ำ กระดูกคอก็ยิ่งถูกกดทับ ส่งผลให้กล้ามเนื้อคอตึงเกร็ง เกิดอาการคอยื่นไปข้างหน้าผิดรูป นำไปสู่ภาวะกระดูกคอเสื่อมก่อนวัย
- สะบัดคอแรง ๆ: เวลาเมื่อยคอ หลายคนแก้ด้วยการสะบัดคอแรง ๆ หรือหมุนคอจนเกิดเสียงดังกร๊อบ แม้จะรู้สึกโล่งในทันที แต่การทำแบบนี้บ่อย ๆ จะทำให้ข้อต่อกระดูกคอสึกหรอ เอ็นยึดข้อต่อหลวม และอาจทำให้กระดูกคอเสื่อมเร็ว
2. กระดูกสันหลังส่วนกลาง (อกและหลังช่วงบน)
ตัวการของบุคลิกภาพที่เสียไป
กระดูกสันหลังส่วนอกเป็นส่วนที่เชื่อมต่อกับซี่โครง มีหน้าที่ปกป้องอวัยวะภายใน แต่พฤติกรรมทำลายสุขภาพเหล่านี้กำลังทำให้หลังของคุณค่อมลงเรื่อย ๆ
- นั่งหลังค่อม: ไม่ว่าจะนั่งทำงาน นั่งกินข้าว หรือนั่งขับรถ หากปล่อยให้ตัวงอ หลังค่อม กระดูกสันหลังส่วนอกจะโค้งนูนมากกว่าปกติ กล้ามเนื้อหลังส่วนบนจะถูกยืดออกจนอ่อนแอ ในขณะที่กล้ามเนื้อหน้าอกจะหดสั้นลง ทำให้เสียบุคลิก และเกิดอาการปวดเมื่อยเรื้อรัง
- นอนคว่ำ: การนอนคว่ำอ่านหนังสือหรือเล่นมือถือ จะทำให้ศีรษะของเราอยู่สูงกว่าระดับปกติ ส่งผลให้หลังแอ่น กระดูกสันหลังส่วนกลาง และส่วนล่างต้องรับแรงกดอย่างหนัก ตื่นขึ้นมาคุณจึงมักมีอาการปวดหลังตื้อ ๆ คล้ายคนไม่ได้นอน
3. กระดูกสันหลังส่วนล่าง (เอวและสะโพก)
ฐานรากที่เสี่ยงบาดเจ็บและพังทลายง่ายที่สุด
กระดูกส่วนเอวเป็นส่วนที่รับน้ำหนักตัวมากที่สุดในบรรดากระดูกสันหลังทั้งหมด จึงเป็นบริเวณที่เกิดอาการหมอนรองกระดูกทับเส้นประสาทได้บ่อยที่สุด เพราะพฤติกรรมเหล่านี้
- นั่งไขว่ห้างนาน ๆ: การนั่งท่านี้ทำให้น้ำหนักตัวเทไปด้านใดด้านหนึ่ง ส่งผลให้กระดูกเชิงกรานและตัวเอียง กระดูกสันหลังต้องโค้งงอเพื่อรักษาสมดุล หากนั่งท่านี้เป็นประจำจะทำให้โครงสร้างกระดูกคดงอ และปวดหลังรุนแรง
- เล่นท่ายากหรือทำกิจกรรมหักโหมเกินไป: การออกกำลังกายเป็นสิ่งที่ดี แต่การทำกิจกรรมที่หักโหมเกินตัว โดยไม่มีการยืดเหยียด หรือใช้ท่าที่ไม่ถูกต้องตามหลักสรีรศาสตร์ อาจทำให้กระดูกสันหลังส่วนล่าง และกล้ามเนื้อพยุงหลังได้รับบาดเจ็บเฉียบพลันได้
ปรับพฤติกรรมวันนี้ ก่อนจะสายเกินแก้
การดูแลรักษากระดูกสันหลังไม่ใช่เรื่องยาก แค่เริ่มจากการปรับพฤติกรรมเล็ก ๆ น้อย ๆ ในแต่ละวัน เช่น ยกมือถือให้อยู่ในระดับสายตา เพื่อลดการก้มคอ ปรับท่านั่งให้หลังตรง พยายามลุกขึ้นขยับร่างกายทุก ๆ 45-50 นาที และหลีกเลี่ยงการนอนคว่ำ หรือนั่งไขว่ห้างนาน ๆ
กระดูกสันหลังมีเพียงชิ้นเดียว และไม่มีอะไหล่เปลี่ยน การป้องกันตั้งแต่วันนี้ ดีกว่าต้องไปนอนรักษากับคุณหมอในโรงพยาบาลแน่นอนครับ