หลายครั้งเรามักตัดสินพฤติกรรมเหล่านี้ว่าเป็นเพียงแค่ “นิสัย” หรือ “การเรียกร้องความสนใจ” แต่ในความเป็นจริงแล้ว ภายใต้พฤติกรรมแปลกๆ เหล่านั้น อาจมีเสียงกรีดร้องเงียบๆ ของ “โรคทางใจ” ซ่อนอยู่ก็เป็นได้

วันนี้ลุงจะพาทุกคนไปเจาะลึกและทำความเข้าใจกับ 4 โรคทางจิตเวชยอดฮิต ผ่านมุมมองของ “สิ่งที่แสดงออกภายนอก” ปะทะกับ “สาเหตุที่แท้จริงภายในสมอง” เพื่อให้เราเข้าใจตัวเองและคนรอบข้างมากขึ้น

เพราะบางครั้ง… การเข้าใจคือจุดเริ่มต้นที่ดีที่สุดของการรักษา

ถอดรหัส 4 โรคทางใจที่พบบ่อย: สิ่งที่เห็น VS สิ่งที่เป็น

1. โรคซึมเศร้า (Major Depression): ไม่ใช่แค่ขี้เกียจ แต่สมองส่วนคิดบวกกำลังปิดสวิตช์

หลายคนมักเข้าใจผิดว่าคนเป็นโรคซึมเศร้าจะต้องร้องไห้ตลอดเวลา แต่ในความเป็นจริง พฤติกรรมภายนอกที่แสดงออกอาจมาในรูปแบบอื่นที่คุณคาดไม่ถึง

• สิ่งที่แสดงออก: กลายเป็นคนขี้ลืม ไม่มีสมาธิทำงาน เบื่อหน่าย ไม่อยากทำอะไรเลย แม้แต่สิ่งที่เคยชอบทำก็ไม่อยากจับ และอาจดูเหมือนคนไร้พลังงาน
• สาเหตุข้างใน: มันไม่ใช่ความขี้เกียจ แต่เกิดจากสมองส่วนที่ทำหน้าที่คิดบวกและประมวลผลความสุขทำงานผิดปกติ ส่งผลให้ความคิดด้านลบวิ่งวนเวียนอยู่ในหัวตลอดเวลาเหมือนเขาวงกตที่หาทางออกไม่ได้

2. โรคย้ำคิดย้ำทำ (OCD): พฤติกรรมวนลูปที่ขับเคลื่อนด้วยความวิตกกังวล

สำหรับคนนอก พฤติกรรมของคนเป็น OCD อาจดูน่ารำคาญหรือดูเยอะเกินไป แต่สำหรับพวกเขาแล้ว มันคือกลไกการเอาชีวิตรอดจากความกลัวในจิตใจ

• สิ่งที่แสดงออก: พูดคำว่า “ขอโทษ” ซ้ำๆ แม้ไม่ได้ทำอะไรผิด, ล้างมือบ่อยจนผิวแห้งกร้าน, หรือเดินไปเช็กกลอนประตูบ้านซ้ำแล้วซ้ำเล่าจนไม่ได้ออกจากบ้านสักที
• สาเหตุข้างใน: เกิดจากสมองหลายส่วนทำงานมากเกินไปจนควบคุมไม่ได้ ร่วมกับการทำงานที่ผิดปกติของสารเคมีในสมองที่ชื่อว่า “ซีโรโทนิน” (Serotonin) ทำให้เกิดความวิตกกังวลอย่างรุนแรง และต้องใช้การกระทำซ้ำๆ มาช่วยบรรเทาความกลัวนั้น

3. โรคอารมณ์ 2 ขั้ว (ไบโพล่าร์): รถไฟเหาะทางอารมณ์ที่ควบคุมไม่ได้

คำว่า “ไบโพล่าร์” มักถูกนำมาใช้พูดเล่นในชีวิตประจำวัน แต่ในความเป็นจริง โรคนี้สร้างความทรมานให้กับผู้ป่วยเป็นอย่างมาก

• สิ่งที่แสดงออก: เดี๋ยวดีเดี๋ยวร้าย อารมณ์แปรปรวนอย่างรุนแรง บางช่วงเวลาแอคทีฟมาก คึกคัก พูดเร็ว ไอเดียพุ่งกระฉูด (Mania) สลับกับอีกช่วงเวลาที่ดิ่งลึก เศร้าหมอง และไม่อยากเจอใคร (Depression)
• สาเหตุข้างใน: สารสื่อประสาทในสมองทำงานผิดปกติและไม่สมดุลอย่างรุนแรง ทำให้สมองสั่งการให้ร่างกายหลั่งสารเคมีที่กระตุ้นความคึกคักและความเศร้าสลับกันไปมาโดยที่เจ้าตัวไม่สามารถควบคุมได้

4. PTSD (ภาวะป่วยทางใจจากเหตุการณ์รุนแรง): ฝันร้ายในอดีตที่ตามมาหลอกหลอน

เมื่อต้องเผชิญกับเหตุการณ์ที่กระทบกระเทือนจิตใจอย่างรุนแรง (เช่น อุบัติเหตุ การสูญเสีย หรือความรุนแรง) บาดแผลนั้นอาจไม่ได้หายไปตามกาลเวลา

• สิ่งที่แสดงออก: กลายเป็นคนหงุดหงิดง่าย โมโหรุนแรงอย่างไม่มีสาเหตุ ระแวดระวังตัวตลอดเวลา และมักจะมองสิ่งรอบตัวในแง่ลบ
• สาเหตุข้างใน: เกิดจากเหตุการณ์ร้ายแรงในอดีตที่ยังคงฝังลึกในจิตใต้สำนึกและตามหลอกหลอน สมองจะรู้สึกเหมือนว่าตัวเองกำลังเผชิญหน้ากับอันตรายนั้นอยู่ตลอดเวลา ทำให้ร่างกายหลั่งฮอร์โมนความเครียดออกมาเพื่อเตรียมสู้หรือหนีเสมอ

ยิ่งป่วยหนัก พฤติกรรมยิ่งรุนแรง… โปรดเข้าใจและรับฟัง

สิ่งสำคัญที่เราต้องตระหนักร่วมกันคือ “หากเจ็บป่วยมากขึ้น สิ่งที่แสดงออกภายนอกก็จะยิ่งรุนแรงมากขึ้นด้วย” พฤติกรรมแปลกๆ ก้าวร้าว หรือเก็บตัวที่เพิ่มขึ้น ไม่ใช่เพราะพวกเขาอยากเรียกร้องความสนใจ แต่เป็นเพราะสมองและจิตใจของพวกเขากำลังอ่อนแอและต้องการความช่วยเหลืออย่างเร่งด่วน

หากคุณหรือคนรอบข้างกำลังเผชิญหน้ากับสภาวะเหล่านี้ อยากให้บอกตัวเองเสมอว่า “It’s Okay to NOT Be Okay.” (ไม่เป็นไรเลยถ้าเราจะไม่โอเค) การยอมรับความอ่อนแอและการเข้ารับคำปรึกษาจากจิตแพทย์ไม่ใช่เรื่องน่าอาย แต่คือความกล้าหาญที่จะดูแลตัวเอง เพื่อให้เราได้กลับมายิ้มได้อย่างเต็มปากอีกครั้ง

The post ไม่เป็นไรถ้าไม่โอเค ถอดรหัสพฤติกรรม “โรคทางใจ” ที่สมองและร่างกายกำลังส่งสัญญาณเตือน first appeared on Jones' Salad Thailand.

วันนี้ลุงจะพาทุกคนมาเช็กสัญญาณเตือน เจาะลึกสาเหตุ และเผยวิธีแก้ปัญหาที่จะช่วยรีเซ็ตสมองของคุณให้กลับมาแล่นฉิว มีพลัง และพร้อมลุยงานได้อย่างเต็มประสิทธิภาพอีกครั้งครับ

4 สัญญาณเตือนว่า คุณกำลังเผชิญหน้ากับ “สมองล้า”

ลองสังเกตตัวเองดูซิว่า ในช่วงนี้คุณมีอาการเหล่านี้โผล่มาทักทายบ้างหรือเปล่า?

• นอนไม่หลับ: ร่างกายเหนื่อยล้าแทบขาดใจ แต่พอเอนตัวลงนอน สมองกลับตื่นตัว คิดเรื่องนู้นเรื่องนี้ไม่หยุดจนข่มตาไม่ลง
• ปวดหัวเรื้อรัง/สายตาเบลอ: มีอาการตึงๆ ปวดขมับ ปวดท้ายทอยบ่อยครั้ง แถมบางทียังรู้สึกสายตาพร่าเบลอ โฟกัสอะไรไม่ค่อยได้
• ขี้ลืม/หงุดหงิดง่าย/มึนงง: สมาธิสั้นลงอย่างเห็นได้ชัด ลืมกุญแจรถ ลืมชื่อคน อารมณ์แปรปรวนหงุดหงิดง่ายอย่างไม่มีสาเหตุ
• คิดอะไรไม่ออก/แก้ปัญหาแย่ลง: รู้สึกสมองตื้อ ตัดสินใจเรื่องง่ายๆ ก็ทำได้ยากขึ้น ประสิทธิภาพการทำงานลดฮวบ

*ข้อควรระวัง: หากคุณมีอาการเหล่านี้ติดต่อกันยาวนานกว่า 6 เดือน นั่นหมายความว่าคุณกำลังเผชิญกับภาวะสมองล้าเรื้อรัง (Chronic Brain Fog) ที่ต้องรีบแก้ไขโดยด่วนแล้วล่ะครับ

เจาะลึก 4 สาเหตุตัวร้าย และวิธีรีเซ็ตสมองให้กลับมาฟิต

อาการสมองล้าไม่ได้เกิดขึ้นลอยๆ แต่มันมีสาเหตุมาจากพฤติกรรมการใช้ชีวิตประจำวันของเรานี่เอง มาดูกันว่ามีอะไรบ้าง และเราจะแก้ไขมันได้อย่างไร

1. ความเครียดสะสม (Stress)

เมื่อเราเครียด ร่างกายจะหลั่งฮอร์โมนความเครียดออกมา ซึ่งส่งผลให้สารสื่อประสาทในสมองทำงานน้อยลง ส่งผลให้การประมวลผลช้าลงและคิดงานไม่ออก

วิธีแก้ไข: หาเวลาผ่อนคลายด้วยการออกกำลังกายเบาๆ หรือเล่นโยคะ เพื่อช่วยกระตุ้นการหลั่งฮอร์โมนแห่งความสุข (Endorphins) นอกจากนี้ การดื่มชาคาโมมายล์ หรือชาเขียวอุ่นๆ ก็ช่วยลดระดับความเครียดและทำให้สมองผ่อนคลายได้เป็นอย่างดี

2. ติดหน้าจอคอมพิวเตอร์และมือถือมากเกินไป (Screen Addiction)

การจ้องหน้าจอนานๆ และการรับข้อมูลข่าวสาร (Information Overload) ตลอดเวลา จะส่งผลให้ระบบไหลเวียนเลือดในสมองทำงานผิดปกติ สมองต้องประมวลผลข้อมูลขยะมากเกินไปจนโอเวอร์โหลด

วิธีแก้ไข: ฝึกปิดการแจ้งเตือน (Notifications) ของแอปพลิเคชันที่ไม่จำเป็น เพื่อลดการถูกรบกวนสมาธิ และลองเปลี่ยนโหมดหน้าจอมือถือให้เป็นสีเทา (Grayscale) เพื่อลดความน่าดึงดูดของหน้าจอ ช่วยให้เราวางมือถือลงได้ง่ายขึ้น

3. พักผ่อนน้อย นอนหลับไม่มีคุณภาพ (Sleep Deprivation)

การนอนน้อยเปรียบเสมือนการไม่ยอมปิดสวิตช์เครื่องจักร ทำให้สมองไม่มีเวลาเคลียร์สารพิษที่ตกค้าง ส่งผลให้ตื่นมาแล้วรู้สึกเหมือนมีหมอกหนาๆ มาปกคลุมสมอง (Brain Fog) ตื้อ มึน งง ไปทั้งวัน

วิธีแก้ไข: งดการใช้มือถือหรือแท็บเล็ตอย่างน้อย 30-60 นาทีก่อนนอน เพื่อป้องกันแสงสีฟ้ามารบกวนการหลั่งสารเมลาโทนิน และอาจเลือกรับประทานอาหารที่มีโอเมก้า 3, อาหารที่มีสารกาบา (GABA) สูง หรือทานเมลาโทนินเสริม เพื่อช่วยให้นอนหลับได้ลึกและมีประสิทธิภาพมากขึ้น

4. การเค้นสมองเค้นไอเดียหนักเกินไป (Creative Burnout)

สำหรับคนทำงานสายครีเอทีฟหรือต้องใช้ความคิดสร้างสรรค์สูง การพยายามฝืนเค้นไอเดีย คิดมุก คิดคอนเทนต์ให้ออกในเวลาที่สมองเหนื่อยล้า จะยิ่งทำให้สมองล้าหนักกว่าเดิม เหมือนเครื่องยนต์ที่ถูกเหยียบคันเร่งจนมิดแต่ไม่มีน้ำมัน

วิธีแก้ไข: ยอมถอยออกมาตั้งหลัก ไม่จำเป็นต้องใส่ไอเดียหรือเค้นมุกตลอดเวลา ปล่อยให้สมองได้พักเฉยๆ บ้าง (Daydreaming) เพราะบางครั้ง ไอเดียเจ๋งๆ มักจะแวบเข้ามาตอนที่เรากำลังอาบน้ำ เดินเล่น หรือไม่ได้โฟกัสกับมันโดยตรงนั่นเอง

ร่างกายของเรายังมีเวลาพักผ่อน สมองของเราก็ต้องการเวลาในการชาร์จแบต เช่นเดียวกันครับ ถ้ารู้ตัวว่าสมองเริ่มล้า คิดงานไม่แล่น อย่าฝืนดันทุรังทำต่อ ลองหยุดพัก ปรับพฤติกรรมตามคำแนะนำข้างต้นสักนิด ดื่มน้ำเปล่าให้เพียงพอ ออกไปสูดอากาศบริสุทธิ์ แล้วค่อยกลับมาสู้ใหม่ด้วยสมองที่สดใสและทรงพลังกว่าเดิมครับ

The post คุณกำลังมีอาการ “สมองล้า” โดยไม่รู้ตัวอยู่หรือเปล่า? พร้อมวิธีรีเซ็ตสมองให้กลับมาฟิต first appeared on Jones' Salad Thailand.

แต่เคยสังสัยไหมว่า ทำไมบางคนถึงมีความกลัวในสิ่งของหรือสถานการณ์บางอย่างที่ดู ‘ธรรมดามาก’ ในสายตาคนทั่วไป? หากความกลัวนั้นรุนแรงอย่างไร้เหตุผล หลีกเลี่ยงไม่ได้ และทำให้เกิดความทุกข์ทรมานใจอย่างมาก นั่นอาจไม่ได้เป็นแค่ความกลัวทั่วไป แต่เป็นอาการของ โรคกลัว (Phobia) นั่นเอง

วันนี้ลุงจะพาทุกคนไปสวมบทบาทเป็นนักสำรวจจิตวิทยา เพื่อทำความรู้จักกับ 4 โรคกลัวสุดแปลกที่มีอยู่จริงบนโลกใบนี้ ที่อ่านแล้วอาจทำให้คุณต้องร้องอ๋อ หรือแอบสำรวจตัวเองว่าเรามีอาการเหล่านี้ซ่อนอยู่บ้างหรือเปล่า

1. Catoptrophobia: โรคกลัวกระจก

สำหรับหลายคน กระจกคือไอเทมสำคัญในการเช็กความมั่นใจก่อนออกจากบ้าน แต่สำหรับผู้ที่เป็นโรคกลัวกระจก (Catoptrophobia) การเดินผ่านหรือการจ้องมองกระจกสามารถทำให้พวกเขารู้สึกตื่นตระหนกจนตัวสั่น ควบคุมตัวเองไม่ได้ หรือถึงขั้นกรีดร้องออกมาด้วยความกลัว

สาเหตุและที่มาของอาการกลัวกระจก:

• ความไม่พึงพอใจในตัวเอง: บางรายอาจมีปมลึกๆ ในใจที่ไม่ชอบรูปร่างหน้าตาของตัวเอง หรือมีความรู้สึกไม่ปลอดภัยกับภาพลักษณ์ที่ปรากฏในกระจก
• ความระแวงเรื่องสิ่งลี้ลับ: มีความเชื่อหรือความทรงจำที่น่ากลัวว่า จะเห็นเงาสะท้อนที่ไม่ใช่ตัวเอง เห็นวิญญาณร้าย หรือสิ่งเหนือธรรมชาติโผล่ออกมาจากกระจก โดยเฉพาะในช่วงเวลากลางคืน

2. Philophobia: โรคกลัวความรัก

ในขณะที่โลกขับเคลื่อนด้วยความรัก แต่สำหรับคนที่เป็นโรคกลัวความรัก (Philophobia) การตกหลุมรักอย่างรุนแรงหรือการสร้างความสัมพันธ์ที่ลึกซึ้งกลับเป็นสิ่งที่น่าหวาดกลัวที่สุด พวกเขามักจะสร้างกำแพงขึ้นมาปิดกั้นตัวเอง และวิ่งหนีทันทีเมื่อเริ่มรู้สึกดีกับใครสักคน

อะไรที่ทำให้คนเรากลัวความรักได้ขนาดนี้?

• บาดแผลและฝันร้ายในอดีต: มักมีภูมิหลังจากการเคยอกหักอย่างรุนแรง ถูกทรยศหักหลัง หรือเติบโตมาในครอบครัวที่มีความสัมพันธ์ที่ไม่ราบรื่น
• กลัวการสูญเสียตัวตนและการควบคุม: รู้สึกว่าการรักใครสักคนทำให้ตัวเองอ่อนแอ เปราะบาง และกลัวว่าจะต้องเผชิญกับความเจ็บปวดจากการถูกปฏิเสธในอนาคต

3. Papyrophobia: โรคกลัวกระดาษ

กระดาษเป็นสิ่งที่เราต้องสัมผัสและใช้งานอยู่แทบทุกวัน แต่เชื่อมหรือไม่ว่ามีคนที่รู้สึกหวาดกลัวกระดาษ (Papyrophobia) อย่างรุนแรง ไม่ว่าจะเป็นกระดาษแผ่นเปล่า กระดาษหนังสือพิมพ์ หรือแม้กระทั่งกระดาษเปียก แค่เพียงเห็นหรือสัมผัสก็สามารถกระตุ้นความรู้สึกไม่ปลอดภัยขึ้นมาได้ทันที

จุดเริ่มต้นของความกลัวกระดาษ:

• ความทรงจำและประสบการณ์ฝังใจที่ไม่ดี: อาจเคยสัมผัสกระดาษที่เชื่อมโยงกับเหตุการณ์ตึงเครียด เช่น การได้รับเอกสารแจ้งข่าวร้าย (จดหมายทวงหนี้, เอกสารหย่าร้าง, ใบไล่ออก) หรืออาจเคยมีประสบการณ์เจ็บปวดจากการถูกขอบกระดาษบาดอย่างรุนแรงจนกลายเป็นแผลใจ

4. Arithmophobia: โรคกลัวตัวเลข

ไม่ใช่แค่การไม่อยากคำนวณวิชาคณิตศาสตร์ตอนเรียน แต่โรคกลัวตัวเลข (Arithmophobia) คือความรู้สึกไม่สบายใจ วิตกกังวล และเครียดอย่างรุนแรงเมื่อต้องเผชิญหน้ากับตัวเลข ไม่ว่าจะเป็นตัวเลขบนหน้าจอ ราคาของกิน หรือแม้กระทั่งเลขดิจิทัลบนนาฬิกา

ปัจจัยที่ทำให้เกิดโรคกลัวตัวเลข:

• ความเชื่อเรื่องเลขอาถรรพ์: เชื่อมโยงตัวเลขบางตัวกับลางร้ายหรือสิ่งอัปมงคล เช่น เลข 13 ในวัฒนธรรมตะวันตก หรือเลข 4 ในวัฒนธรรมเอเชีย
• พันธุกรรมและความกดดัน: อาจเกิดจากโครงสร้างการทำงานของสมองที่ไวต่อสิ่งเร้าประเภทการคำนวณ หรือได้รับการส่งต่อทางพันธุกรรมจากครอบครัวที่มีประวัติเป็นโรควิตกกังวล

5. โรคกลัวเมีย: โรคฮิตที่ไม่มีในตำราแพทย์

นอกจากโรคกลัวสุดแปลกที่กล่าวไปข้างต้นแล้ว ในสังคมไทยเรามักจะได้ยินคำหยอกล้อเกี่ยวกับโรคกลัวเมีย กันอยู่บ่อยๆ แต่ในทางจิตวิทยาและทางการแพทย์แล้ว อาการนี้ไม่ได้ถูกบรรจุให้เป็นโรคกลัวแต่อย่างใด เพราะแท้จริงแล้วการกลัวเมียไม่ได้เป็นโรค แต่เกิดจากความรัก เกรงใจ และการเคารพคู่ชีวิตต่างหาก เรียกได้ว่าเป็นอาการของคนรักครอบครัวที่น่าเอ็นดูที่สุด

โรคกลัว หรือ Phobia ต่างๆ นั้นไม่ใช่เรื่องล้อเล่น และไม่ใช่เพียงแค่ความอ่อนแอทางจิตใจ แต่มันคือสภาวะทางจิตเวชที่ต้องการความเข้าใจและการสนับสนุนจากคนรอบข้าง

หากคุณหรือคนที่คุณรักมีอาการกลัวสิ่งใดสิ่งหนึ่งอย่างรุนแรงจนเริ่มกระทบต่อการดำเนินชีวิตประจำวัน การเข้าพบจิตแพทย์หรือนักจิตวิทยาเพื่อรับคำปรึกษาและการบำบัดรักษาอย่างถูกวิธี จะช่วยให้เรากลับมาใช้ชีวิตได้อย่างอิสระและมีความสุขในทุกๆ วัน

The post ชวนรู้จัก 4 โรคกลัวสุดแปลกที่มีอยู่จริง คุณกำลังเผชิญกับมันอยู่หรือไม่? first appeared on Jones' Salad Thailand.

วันนี้ลุงจะพาทุกคนไปเจาะลึกกันว่า อาการเสียวซ่านสมองนี้เกิดขึ้นได้อย่างไร และมันส่งผลดีต่อร่างกายของเรามากแค่ไหนกัน

ASMR คืออะไร? เมื่อสมองได้รับความ ‘ฟิน’ ชั่วขณะ

ASMR ย่อมาจาก Autonomous Sensory Meridian Response หรือแปลเป็นไทยง่ายๆ ว่าความรู้สึกตอบสนองต่อสิ่งเร้าทางประสาทสัมผัสโดยอัตโนมัติ มันคือความรู้สึกเสียวซ่านและฟินชั่วขณะที่เกิดขึ้นที่สมอง ก่อนจะแล่นพล่านลงไปยังท้ายทอย ลำคอ แผ่นหลัง หรือแม้กระทั่งตามแขนขา

โดยความรู้สึกผ่อนคลายนี้มักจะเกิดขึ้นเมื่อเราได้รับการกระตุ้นจากสิ่งเร้าบางอย่าง ไม่ว่าจะเป็นการได้ยินเสียง การเห็นภาพ หรือการจินตนาการถึงการถูกสัมผัสทางกาย

ส่อง ‘Trigger’ ตัวจุดชนวนความฟินยอดฮิต

ในวงการ ASMR เราจะเรียกสิ่งเร้าที่กระตุ้นให้สมองเกิดความฟินนี้ว่า Trigger (ตัวกระตุ้น) ซึ่งแต่ละคนก็จะตอบสนองต่อตัวกระตุ้นที่แตกต่างกันออกไป โดยตัวกระตุ้นยอดนิยมที่เรามักเห็นในคลิปวิดีโอทั่วไป ได้แก่

• การสางผม และการนวดหนังหัว: เป็นการจำลองการดูแลเอาใจใส่แบบใกล้ชิด (Personal Attention) ที่ทำให้ผู้รับชมรู้สึกอบอุ่น ปลอดภัย และผ่อนคลายอย่างสูงสุด
• วิดีโอการผสมสี: ความลื่นไหลของการปาดพู่กัน และการผสมผสานสีสันต่างๆ เข้าด้วยกันอย่างลงตัว ช่วยเยียวยาสมองผ่านการมองเห็น (Visual ASMR) ให้รู้สึกสงบและมีสมาธิ
• เสียงเคี้ยวอาหาร: ไม่ว่าจะเป็นเสียงกรุบกรอบของไก่ทอด หรือเสียงเคี้ยวที่ชัดเจนและมีจังหวะ ช่วยดึงความสนใจของสมองและสร้างความเพลิดเพลินได้อย่างน่าทึ่ง
• เสียงหั่นผัก/ผลไม้: เสียงคมมีดที่กระทบลงบนเขียงไม้สม่ำเสมอ ผสานกับเสียงเนื้อผักผลไม้ฉ่ำๆ ที่แยกออกจากกัน เป็นเสียงจากธรรมชาติที่มีเสน่ห์เฉพาะตัว
• เสียงเล็บเคาะบนสิ่งของ: การใช้นิ้วมือหรือเล็บเคาะเบาๆ ลงบนพื้นผิวต่างๆ เช่น กล่องพลาสติก แผ่นไม้ หรือหนังสือ เป็นเสียงที่กระตุ้นสมาธิและทำให้สมองรู้สึกผ่อนคลายได้เป็นอย่างดี

มหัศจรรย์ ASMR กับการบำบัดร่างกายและจิตใจ

หลายคนอาจคิดว่า ASMR เป็นเพียงเทรนด์ความบันเทิงบนโลกออนไลน์ แต่ในทางวิทยาศาสตร์และการแพทย์พบว่า ปรากฏการณ์นี้ส่งผลดีต่อสุขภาพร่างกายและจิตใจอย่างมีนัยสำคัญ ดังนี้

1. ช่วยให้อัตราการเต้นของหัวใจลดลง

การได้รับฟังเสียง ASMR ที่เราชอบจะช่วยกระตุ้นระบบประสาทพาราซิมพาเทติก (Parasympathetic Nervous System) ส่งผลให้ร่างกายรับรู้ว่าอยู่ในสภาวะที่ปลอดภัย อัตราการเต้นของหัวใจจึงค่อยๆ ลดลง ร่างกายเข้าสู่สภาวะสงบและผ่อนคลายอย่างแท้จริง คล้ายกับการทำสมาธิลึกๆ

2. ช่วยให้รู้สึกผ่อนคลาย ลดความเครียด

เมื่อสมองได้รับสิ่งเร้าที่พึงพอใจ จะเกิดการหลั่งสารเคมีแห่งความสุขออกมา เช่น โดปามีน (Dopamine), ออกซิโทซิน (Oxytocin) และเอนดอร์ฟิน (Endorphins) ซึ่งสารเหล่านี้มีฤทธิ์ในการลดฮอร์โมนความเครียดอย่างคอร์ติซอล (Cortisol) ทำให้ความวิตกกังวลสะสมระหว่างวันมลายหายไป

3. ช่วยให้นอนหลับง่ายและลึกยิ่งขึ้น

สำหรับใครที่มีอาการนอนหลับยาก (Insomnia) หรือสมองไม่หยุดคิดฟุ้งซ่านในตอนกลางคืน การเปิดเสียง ASMR คลอเบาๆ ก่อนนอน จะช่วยดึงสมาธิของสมองให้อยู่กับเสียงที่สม่ำเสมอนั้น เป็นการเตรียมความพร้อมให้สมองและร่างกายค่อยๆ เปลี่ยนผ่านเข้าสู่การนอนหลับที่มีคุณภาพได้อย่างง่ายดาย

แม้วิทยาศาสตร์จะบอกว่า ASMR มีประโยชน์มากมาย แต่ก็ไม่ได้หมายความว่าทุกคนจะชอบเสียงเดียวกัน หรือบางคนอาจจะเข้าไม่ถึงเลยก็ได้ ซึ่งนั่นไม่ใช่เรื่องแปลก เพราะระบบประสาทของแต่ละคนทำงานต่างกัน

แต่ถ้าหากคุณกำลังเผชิญกับค่ำคืนที่แสนเหนื่อยล้าและข่มตาหลับยาก ลองเสียบหูฟังแล้วค้นหาเสียง ASMR ที่คุณชอบดูสิครับ ไม่แน่ว่าเสียงเคาะเบาๆ หรือเสียงหั่นผักผลไม้ที่แสนธรรมดา อาจเป็นกุญแจดอกสำคัญที่ช่วยปลดล็อกความเครียด และพาคุณเดินทางเข้าสู่ห้วงนิทราอันแสนหวานในคืนนี้ก็เป็นได้

The post รู้จัก ASMR อาการเสียวซ่านสมอง ที่ช่วยให้หัวใจเต้นช้าลงและหลับสนิทกว่าที่เคย first appeared on Jones' Salad Thailand.

คนไทยมีความเครียดสูงขึ้นถึง 15.48% ส่งผลให้เสี่ยงต่อการเจ็บป่วยเพิ่มขึ้น 17.20% และที่น่ากังวลที่สุดคือ มีอัตราเสี่ยงต่อการฆ่าตัวตายสูงถึง 10.63% เลยทีเดียว

เราจะรู้ได้ยังไงว่าความเครียดที่เจออยู่เป็นเรื่องปกติ หรือมันสะสมจนถึงขั้นวิกฤตที่ต้องหันมาดูแลตัวเองอย่างจริงจัง? วันนี้ลุงจะพาไปทำความเข้าใจเกี่ยวกับระดับความเครียด และเช็กสัญญาณเตือนจากร่างกายและจิตใจกันครับ

ความเครียด 3 ประเภท: คุณกำลังเจอกับความเครียดแบบไหน?

นักจิตวิทยาชาวอเมริกันได้แบ่งความเครียดออกเป็น 3 ระดับ ตามลักษณะและความรุนแรง เพื่อให้เราสามารถสังเกตและรับมือได้อย่างถูกต้อง ดังนี้ครับ

1. ความเครียดฉับพลัน (Acute Stress)

ความเครียดประเภทนี้เกิดขึ้นในระยะเวลาสั้น ๆ มีสาเหตุเฉพาะเจาะจง และเมื่อเหตุการณ์นั้นผ่านไป ความเครียดก็จะค่อย ๆ ลดและหายไปเอง เช่น

• การเกิดอุบัติเหตุเล็ก ๆ น้อย ๆ บนท้องถนน
• การต้องทำงานให้เสร็จทันกำหนด (Deadline) ที่ใกล้เข้ามา
• การขึ้นไปนำเสนองานต่อหน้าคนจำนวนมาก

2. ความเครียดฉับพลันแบบต่อเนื่อง (Episodic Acute Stress)

ความเครียดฉับพลันที่เกิดขึ้นซ้ำ ๆ ติดต่อกันหลายครั้ง ในช่วงเวลาห่างกันไม่นาน เหมือนมรสุมชีวิตที่พัดเข้ามาลูกแล้วลูกเล่า จนแทบไม่มีเวลาพักหายใจ เช่น

• ช่วงที่ร่างกายป่วยออด ๆ แอด ๆ บ่อยครั้ง
• ถูกเจ้านายตำหนิหรือกดดันเป็นประจำ
• เลิกกับคนรัก หรือมีปัญหารุมเร้าเข้ามาพร้อม ๆ กัน

3. ความเครียดเรื้อรัง (Chronic Stress)

ความเครียดระดับที่น่ากลัวที่สุด เพราะเป็นความเครียดที่เกิดขึ้นต่อเนื่องยาวนาน เผชิญหน้าอยู่ทุกวัน จนรู้สึกเหมือนไม่มีวันสิ้นสุด นำไปสู่ภาวะเครียดสะสม ที่กัดกินทั้งร่างกายและจิตใจ เช่น

• งานที่ทำไม่มีความสุข แต่ลาออกไม่ได้
• ปัญหาหนี้สินรุมเร้า
• ทะเลาะกับแฟนหรือคนในครอบครัวเป็นประจำ

6 สัญญาณเตือนภัย เครียดแค่ไหนที่ร่างกายบอกว่าต้องไปพบแพทย์

หากเริ่มรู้สึกว่าความเครียดที่เจอมันหนักหนา และไม่แน่ใจว่าควรไปปรึกษาคุณหมอหรือยัง ลองมาเช็ก 6 สัญญาณเตือนเหล่านี้ดูครับ หากมีข้อใดข้อหนึ่งหรือหลายข้อรวมกัน อาจเป็นสัญญาณว่าใจของคุณกำลังร้องขอความช่วยเหลือแล้ว

• จัดการอารมณ์ไม่ได้: มีปัญหาในการควบคุมอารมณ์ เช่น โกรธฉุนเฉียวง่ายกว่าปกติ หรือจู่ ๆ ก็รู้สึกเศร้า ดำดิ่งลงไปอย่างไม่มีสาเหตุ และไม่สามารถดึงตัวเองกลับมาได้
• มีปัญหาในการนอน: นอนหลับยากขึ้น นอนไม่หลับ ฝันร้ายบ่อย ๆ หรือสะดุ้งตื่นกลางดึกหลายครั้งแล้วนอนต่อไม่ได้ ทำให้ร่างกายไม่ได้พักผ่อนอย่างเต็มที่
• พฤติกรรมการกินเปลี่ยนไป: เบื่ออาหาร กินได้น้อยลง จนน้ำหนักลดฮวบ หรือในทางกลับกัน บางคนอาจกินเพื่อแก้เครียด (Emotional Eating) กินเยอะกว่าเดิม จนควบคุมไม่ได้
• ความสามารถในการใช้ชีวิตลดลง: สมองตื้อ คิดอะไรไม่ออก ทำงานหรือเรียนได้ช้าลง ประสิทธิภาพในการทำงานลดฮวบอย่างเห็นได้ชัด ไม่กระตือรือร้นเหมือนแต่ก่อน
• ปลีกตัวออกจากสังคม: เริ่มไม่อยากเจอผู้คน ไม่อยากพูดคุยกับใคร แม้กระทั่งเพื่อนสนิทหรือคนในครอบครัว ไม่อยากทำกิจกรรมที่เคยชอบ และละเลยสิ่งรอบตัว
• เริ่มใช้สารเสพติดหรือคิดทำร้ายตัวเอง: ดื่มแอลกอฮอล์ สูบบุหรี่ หรือใช้สารเสพติดเพื่อหลบหนีความจริง เริ่มมีความคิดแวบเข้ามาในหัวว่าอยากทำร้ายตัวเอง หรือไม่อยากอยู่บนโลกนี้อีกต่อไป

ดูแลใจตัวเองในวันที่ล้า

การเดินไปพบจิตแพทย์หรือนักจิตวิทยา ไม่ได้แปลว่าเราเป็นบ้าหรืออ่อนแอ แต่มันคือการดูแลรักษาสุขภาพใจให้แข็งแรง เช่นเดียวกับการที่เราไปหาหมอเมื่อเป็นหวัด หากคุณเริ่มสังเกตเห็นสัญญาณเตือนเหล่านี้ในตัวเองหรือคนใกล้ชิด ลองเริ่มต้นด้วยการผ่อนคลายด้วยวิธีง่ายๆ เช่น ออกกำลังกาย ทำงานอดิเรก หรือหาคนที่ไว้ใจได้ระบายความรู้สึกออกมา

แต่ถ้ารับมือไม่ไหวจริง ๆ การเข้าพบผู้เชี่ยวชาญคือทางออกที่ดีที่สุดครับ เพราะสุขภาพจิตที่ดี คือรากฐานของชีวิตที่มีความสุข รักตัวเองให้มาก ๆ และอย่าลืมหมั่นเช็กสภาพใจกันด้วยนะครับ

The post เครียดแค่ไหนต้องไปหาหมอ? เช็ก 3 ระดับความเครียดและสัญญาณเตือนที่ใจบอกว่าไม่ไหวแล้ว first appeared on Jones' Salad Thailand.

มาเช็กดูถ้ามีอาการแบบนี้บ่อย ๆ ใน 2 เดือน

1. นอนไม่หลับเพราะคิดมาก กังวลใจ
2. ปวดท้ายทอย หลัง ไหล่ ทั้งทีไม่ได้ทำอะไรหนักมา
3. เหนื่อยหน่ายจนไม่อยากทำอะไรเลย

หากมีอาการแบบนี้อาจเป็นสัญญาณบอกเราว่ากำลังอยู่ใน “ภาวะเครียดระยะเริ่มต้น” แต่ถึงจะแค่เริ่มต้นแต่เมื่อเครียดแล้วก็อาจจะเครียดอยู่เรื่อยๆ บางคนก็เครียดโดยไม่รู้ตัว

แล้ว “ความเครียด” คืออะไร?

ความเครียดเป็นเรื่องของอารมณ์หรือความรู้สึกที่เกิดขึ้นเมื่อเราเจอกับปัญหารู้สึกถูกกดดัน ไม่สบายใจ วุ่นวายใจ กลัว วิตกกังวล หรือถูกบีบคั้น เมื่อปัญหาต่างๆเหล่านั้นมันคุกคามจิตใจ หรืออาจจะเป็นอันตรายกับเราซึ่งจะส่งผลให้สภาวะสมดุลของร่างกายและจิตใจเสียไป

ความเครียดนั้นส่งผลอะไรบ้าง?

เมื่อเจอเรื่องเครียด ร่างกายจะเริ่มปล่อยฮอร์โมนเครียดออกมา (Cotisol) ทำให้ร่างกายตื่นตัว หัวใจเต้นเร็วขึ้น ความดันเริ่มสูงขึ้น กล้ามเนื้อเกิดการหดเกร็ง  ซึ่งอาการเหล่านี้คือการตอบสนองตามธรรมชาติ เพื่อให้ร่างกายเราพร้อมที่จะสู้กับเหตุการณ์ที่เราไม่คาดคิด ถ้าเราผ่านเหตุการณ์พวกนี้ไปได้อาการเหล่านี้ก็จะหายไป

เมื่อเครียดหนักๆ ร่างกายจะปล่อยฮอร์โมนเครียดออกมามากเป็นเวลานาน ทำให้ฮอร์โมนต่างๆในร่างกายเริ่มปั่นป่วนจนส่งผลเสียต่อร่างกายได้หลายอย่างตั้งแต่ปวดหัว ปวดหลัง เจ็บหน้าอก หลอดเลือดอักเสบ 

นอกจากนี้ยังพบว่าฮอร์โมนเครียดยังสามารถทำร้ายสมองของเราได้ด้วย โดยเฉพาะสมองส่วนการคิดวิเคราะห์ ตัดสินใจ และการควบคุมอารมณ์  จึงทำให้การเรียนรู้และการควบคุมอารมณ์แย่ลงได้ ซึ่งเป็นสาเหตุสำคัญของโรคทางจิตใจอย่างเช่น โรคซึมเศร้า และโรคอัลไซเมอร์ ซึ่งทำให้หลายคนสูญเสียความเชื่อมั่นในตนเอง เศร้าซึม คับข้องใจ วิตกกังวล หรือถ้าเครียดมากอาจเกิดอาการหลงผิดและตัดสินใจแบบชั่ววูบนำไปสู่การฆ่าตัวตายในที่สุด

วิธีคลายความเครียด

คลายเครียดใน 5 นาที

• เคี้ยวหมากฝรั่งอย่างน้อย 3 นาที
• สูดดมอะไรหอมๆ เข้าลึกๆ 10 ครั้ง

คลายเครียดใน 10 นาที

• ทำสมาธิ กำหนดลมหายใจเข้าออก
• งีบนอนสัก 10-20 นาที

คลายเครียดใน 30 นาที

• คุยกับเพื่อนระบายปัญหากับเพื่อน
• หากิจกรรมอะไรทำ ดูหนังฟังเพลงกับคนรู้ใจ

เพราะความเครียดนั้นส่งผลต่อชีวิตของเรามากกว่าที่คิด การทำให้ชีวิตแฮปปี้มีความสุขนั้นย่อมดีกว่า แต่เมื่อชีวิตมันเครียดแล้วก็ต้องหาทางออก หากทำตามแล้วไม่ดีขึ้นก็ลองหนีไป!!! ออกไปเดินเล่นข้างนอกอยู่สักพักอาจจะดีขึ้นก็เป็นได้นะค้าบบ

The post เครียดจัง ทำยังไงดี? รวมวิธีคลายเครียดที่ทำได้ง่าย ๆ first appeared on Jones' Salad Thailand.

วิธีคลายเหงา

ระยะสั้น เล่นโซเชียล

วิธีที่ฮิตที่ซู๊ดดด…ในยุคนี้ก็คงจะหนีไม่พ้นการจับโทรศัพท์แล้วเขย่าแอพฯ หาเพื่อนออนไลน์ การสร้างมิตรภาพใหม่ๆ จะทำให้เราหายเหงาได้อย่างดีแต่นั้นมันก็เพียงชั่วคราวเพราะว่าคุณภาพของมิตรภาพนั้นน้อย

วิธีนี้จึงไม่ค่อยเหมาะกับคนขี้เหงาสักเท่าไหร่นะครับ เพราะถ้าหายเหงาเขาก็ทิ้งเรา

ระยะกลาง ทำกิจกรรมเข้าสังคม

การลองไปเข้าหาสังคมใหม่ๆ ถ้าเรารู้สึกว่าสังคมเดิมๆ มันเริ่มน่าเบื่อก็ดีไม่น้อยนะครับ เพราะการได้พบปะกับผู้คนใหม่ๆ โดยเฉพาะคนที่มีความสนใจหรือมีนิสัย มีประสบการณ์ชีวิตที่คล้ายๆ กัน ยิ่งจะทำให้เรารู้สึกสนิทใจและดีขึ้น โดยการพบกันครั้งนี้อาจจะทำให้เราได้พบเพื่อนใหม่เพิ่มขึ้นก็ได้

อาจจะลองเริ่มจากการเข้าร่วมชมรม หรือการท่องเที่ยว ทำกิจกรรมเพื่อสังคม หรือจะลองย้ายที่ทำงานดูครับ หึหึ

ระยะยาว สร้างความสัมพันธ์กับคนที่เรารัก

วิธีสุดท้ายนี้คือการหาตัวช่วย แน่นอนว่าการมีใครสักคน ที่เรารู้สึกดีด้วย สบายใจด้วยนั้นอยู่กับเรา รับฟังเราคงจะดีไม่น้อย ถ้ามีก็ลองชวนกันไปทำกิจกรรมต่าง ๆ เช่น ไปเที่ยว ดูหนัง คุณภาพของความสัมพันธ์ที่มีค่านั้นจะทำให้ความเหงาหายไปอย่างแน่นอน

เพราะความเหงาเป็นขั้วบวกขั้วลบ จึงมีทั้งคุณและโทษ ความเหงาแม้จะทำให้เรารู้สึกเดียวดายแต่อย่างน้อยมันก็ทำให้เราได้มีเวลาอยู่กับตัวเองและคนที่เรารักมากขึ้น การปล่อยให้ชีวิตเหงาบ้างอาจจะดีกว่าการมีใครอยู่ข้างๆ แต่กลับไม่มีความสุขก็ได้นะ

The post เหงาบ่อย ๆ อันตรายไหมนะ? first appeared on Jones' Salad Thailand.

• ปวดหัวไมเกรน
• ปวดหัวจากความเครียด

สองอาการนี้มันต่างกันยังไง? 

1. ปวดหัวไมเกรน

สาเหตุ: ปัจจุบันนี้ยังไม่ทราบสาเหตุที่ชัดเจน แต่ว่ากันว่าอาจเกิดจากความผิดปกติของสารเคมีในสมอง ที่ทำให้หลอดเลือดไวต่อสิ่งกระตุ้น จึงทำให้เมื่อมีอาการปวด จะปวดตามเส้นเลือดในหัว 

ลักษณะการปวด: ปวดแบบตุ้บ ๆ ตามจังหวะการเต้นของหัวใจ (ส่วนมากจะปวดหัวแค่ข้างเดียว) โดยก่อนปวด มักมีอาการเตือนก่อน เช่น เห็นแสงวูบวาบ ตาพร่า ตาลาย

นอกจากนี้คนที่เป็นไมเกรนมักจะมีสิ่งกระตุ้นที่ทำให้ปวดไมเกรนมากขึ้น ได้แก่ อากาศร้อนๆ การนอนไม่พอ ช่วงมีประจำเดือน หรือ การกินอาหารบางชนิดที่กระตุ้น เช่น ชีส เนย ช็อคโกแลต ไวน์ เป็นต้น

วิธีป้องกันและรักษา

• หลีกเลี่ยงปัจจัยกระตุ้นที่ทำให้เกิดไมเกรน ช่วงแรกอาจจะต้องสังเกตก่อนว่าก่อนที่จะมีอาการปวดไมเกรนมีอะไรทำให้เราปวดบ้างเช่น เจอแสงแดดแล้วปวด กินอาหารบ้างอย่างแล้วปวด เพื่อที่จะได้หลีกเลี่ยงได้ถูก
• ถ้าปวดมากๆทนไม่ไหว อาจต้องทานยาแก้ปวดเพื่อบรรเทาอาการปวด

2.ปวดหัวจากความเครียด

สาเหตุ: เกิดจากการที่ร่างกายมีความเครียดแล้วหลั่งสารเคมีบางชนิดออกมา ทำให้กล้ามเนื้อบริเวณหัว ขมับ บ่า เกิดการเกร็งตัว ลักษณะการปวดจะปวดตึง ๆ ตื้อ ๆ เหมือนมีอะไรมารัดหัว!! จึงทำให้รู้สึกปวดรอบ ๆ หัว และอาจปวดลามลงไปถึง คอ ไหล่ บ่า เลยก็มี 

สำหรับสิ่งกระตุ้นที่มักทำให้เกิดการปวดหัวจากความเครียด คือ ความเครียด การพักผ่อนที่ไม่พอ หรือการกินข้าวผิดเวลาก็กระตุ้นได้เหมือนกัน

วิธีป้องกันและรักษา

• ปล่อยวาง มองโลกให้บวกขึ้น พยายามสนุกกับชีวิตและการทำงานให้มากขึ้น
• นั่งสมาธิ เข้าวัดทำบุญ หรือ เล่นกับน้องหมา
• พักผ่อนให้เพียงพอ
• หมั่นออกกำลังกาย
• ถ้าปวดแบบไม่ไหวจริง ๆ ก็กินยาแก้ปวดเพื่อบรรเทาอาการ หรือปรึกษาแพทย์

แม้อาการปวดหัวทั้งสองชนิดจะสร้างความทรมานให้แก่เรา แต่ลุงโจนส์ยอมปวดหัว ดีกว่าปวดใจ เพราะ คนใจร้ายอย่างเธอ คนที่ไม่มีน้ำใจ ไม่มีเยื่อใย ให้คนเคยรักกัน…

The post ปวดหัวไมเกรน vs ปวดหัวเพราะเครียด ต่างกันยังไง? first appeared on Jones' Salad Thailand.

เรา หรือคนข้างตัวเราที่หดหู่ ไม่มีความสุขเหมือนเคย จะเรียกว่าเป็นโรคซึมเศร้าเลยหรือเปล่า หรือจริง ๆ แล้วแค่เครียดเท่านั้น

ถามว่าทำไมเราถึงต้องแยกอาการเครียด กับซึมเศร้าให้ได้ นั่นเป็นเพราะว่าความรุนแรง และการรักษานั้นแตกต่างกัน

แล้วจะยิ่งอันตรายมากขึ้น ถ้าเขาเป็นโรคซึมเศร้า แต่เราปฎิบัติกับเขาเหมือนคนที่เครียด จนอาจส่งผลไปสู่การฆ่าตัวตายได้เลย

ดังนั้นเรามาดูเรื่องความเครียดที่ใกล้ตัวเรามากกว่ากันก่อน

เครียด

ปกติธรรมชาติของเราสร้างความเครียดไว้เพื่อเป็นประโยชน์ในการเอาชีวิตรอด เพราะในอดีตเราใช้ชีวิตด้วยการล่าสัตว์ เมื่อต้องเผชิญอันตรายร่างกายจะใช้ความเครียด เพื่อให้เราตื่นตัวขึ้น พร้อมต่อสู้ หรือวิ่งหนีเอาตัวรอด

แต่ในสังคมปัจจุบัน พอเกิดความเครียดขึ้นเรากลับไม่สามารถต่อสู้ หรือวิ่งหนีได้เหมือนแต่ก่อน อาจด้วยหน้าที่การงาน สถานะทางสังคม ความคาดหวังจากคนรอบข้าง จนเกิดเป็นความเครียดสะสม ประกอบกับสังคมที่ไม่ค่อยเปิดโอกาสให้เราได้ปรึกษา หรือระบายปัญหากับใครได้อย่างเปิดใจ

เมื่อความเครียดสะสมมากขึ้น หนทางแก้ปัญหาก็ยังมองไม่เห็น จึงเกิดเป็นสิ่งที่เรียกว่า “ภาวะเครียด”

จุดสังเกตภาวะความเครียดหลัก ๆ คือ

1. บอกได้ชัดเจนว่าเครียดเรื่องอะไร 
2. ยังคงทำงานและใช้ชีวิตประจำวันได้ปกติอยู่
3. ยังพอนอนหลับได้ ถึงแม้จะใช้เวลากว่าจะหลับ
4. มีความรู้สึกทุกข์ไม่นาน เมื่อสาเหตุนั้นหายไป หรือปรับตัวได้ ก็จะกลับมาปกติ

การช่วยเหลือคนข้างตัวที่กำลังเครียด จะเป็นการพูดให้กำลังใจ เช่น “สู้ๆนะ” “เดี๋ยวมันก็ผ่านไป”  รวมทั้งรับฟัง ให้เขาสบายใจขึ้น หรืออาจให้คำแนะนำในการรับมือ วิธีการแก้ไขปัญหานั้น ๆ 

อย่างไรก็ตามความเครียดมาก ๆ สะสมนาน ๆ อาจพาไปสู่การเป็น โรคซึมเศร้าได้เช่นกัน

ซึมเศร้า

จุดสำคัญที่แตกต่างกันชัดเจน คือ โรคซึมเศร้านั้น จัดเป็นโรคที่เกิดจากความผิดปกติของสารเคมีในสมอง เรียกว่าเป็น “ความเศร้าเรื้อรังที่ทำให้สมองเศร้าไปด้วย” 

เมื่อเป็นโรค อาการจึงเกิดขึ้นเกือบตลอดเวลา 2 อาทิตย์ขึ้นไป รวมทั้งบอกไม่ได้ว่าสาเหตุอะไรที่ทำให้เศร้า และ อาการที่เกิดขึ้นนี้กระทบกับการทำงาน การใช้ชีวิตประจำวันให้ผิดปกติไป

โดยจิตแพทย์แนะนำว่า ต้องมีอาการของโรคหลักๆ อย่างน้อย 1 ใน 2 ข้อนี้

1. มีอารมณ์เศร้า เบื่อตัวเอง เบื่อคนรอบข้าง โลกไม่น่าอยู่
2. ไม่มีความสุขในสิ่งเคยทำแล้วมีความสุข

และอาจมีอาการเหล่านี้ร่วมด้วย

1. กระวนกระวาย อยู่ไม่สุข หรือ เชื่องช้าลง
2. น้ำหนักลดลง หรือ เพิ่มขึ้นมาก
3. นอนไม่หลับ หรือ นอนหลับมากเกินไป
4. ไม่มีแรง เหนื่อยไม่มีสาเหตุ
5. รู้สึกไร้ค่า มีใครเป็นห่วงกลับรู้สึกผิด 
6. ไม่มีสมาธิในการจดจ่อ หรือ ลังเลใจไปหมด
7. คิดถึงความตาย การฆ่าตัวตายซ้ำไปซ้ำมา

อย่าลืมว่าโรคซึมเศร้า เกิดจากความผิดปกติของสารเคมีในสมอง การรักษาหลัก ๆ จึงเป็นการใช้ยาเพื่อปรับให้สารเคมีในสมองกลับมาสมดุลปกติอีกครั้ง 

คนที่เริ่มมีอาการของโรคซึมเศร้า จึงไม่ต้องอายที่ต้องไปพบจิตแพทย์เพื่อรับยา และ รักษาตามกระบวนการ เพราะว่าโรคนี้เป็นโรคที่รักษาให้หายได้นะ หรือถ้ายังไม่พร้อมลองโทรปรึกษากรมสุขภาพจิต ที่เบอร์ 1323 ดูก่อนก็ได้

สำหรับคนรอบข้างสามารถช่วยให้โรคซึมเศร้าหายได้เร็วขึ้น โดยเน้นการรับฟัง เอาใจใส่ ให้กำลังใจ แต่ไม่ต้องบอกว่าเขาต้องทำอะไร คอยถามไถ่ว่าวันนี้เป็นยังไงบ้าง รวมทั้งทำให้เขามั่นใจว่าเรารับได้ว่าเขาเป็นโรคนี้ และเราจะอยู่ข้างเขาไม่ทิ้งไปไหน

สิ่งที่ต้องระมัดระวังคือ การพูดว่าสู้ ๆ นะ เพราะคนที่ป่วยจะรู้สึกว่ากำลังสู้อยู่ ถ้าทำได้ทำไปนานแล้ว ก็ไม่ได้อยากเศร้า อยากมีความสุขแต่มันทำไม่ได้ 

และสุดท้าย ไม่ว่าจะเครียด หรือซึมเศร้า ด้วยความใส่ใจ รับฟัง และ การให้กำลังใจที่เรามีให้แก่กัน ลุงเชื่อว่าในที่สุด วันที่ความเศร้าจางหายไปต้องมาถึงอย่างแน่นอน

อ้างอิงข้อมูล:

1). https://med.mahidol.ac.th/ramamental/generalknowledge/general/09042014-1017

2). แพทย์หญิงพิยะดา หาชัยภูมิ

The post เครียด vs ซึมเศร้า first appeared on Jones' Salad Thailand.